Als je als architect een herkenbaar kwalitatief en krachtig portfolio uitbouwt, dan vinden de klanten je via je referenties en ontstaat er vanaf het begin van de samenwerking een esthetisch en technisch kader waarbinnen de gesprekken gevoerd kunnen worden. Ook voor de uitvoering biedt dit voordelen. Je bouwt een band op met enkele aannemers die jouw architectuur en detaillering begrijpen wat het uiteindelijke resultaat enkel maar ten goede komt. Frederik De Smet van icoon is een architect met een heel uitgesproken signatuur en voor deze vrijstaande woning in de Noorderkempen, vlak bij de Nederlandse grens kreeg hij op enkele wensen van de bouwheer na quasi vrij spel om het ontwerp woning vorm te geven.
zon, zon en nog eens zon
Eén van die eisen was op diverse plaatsen in en rond de woning volop te kunnen genieten van licht en zon, zonder de privacy in het gedrang te brengen. Een op eerste zicht vanzelfsprekende ontwerpvraag, de oplossingen die de architect bedacht zijn echter op maat van het terrein en onder andere geïnspireerd door het Barcelonapaviljoen van Ludwig Mies van der Rohe. Door de bouwlijn te aligneren met de naastgelegen woning ontstond er een ruime voortuinstrook die dienstdoet als een semi-afgesloten patiotuin. Mits akkoord met de stedenbouwkundige dienst kon deze zone subliem geïntegreerd worden in het ontwerp.
waterspiegel
In deze patiotuin ligt een waterspiegel, refererend naar deze aan het KMSKA en het Barcelonapaviljoen en een betonnen, lichtjes boven de waterpartij verheven terras. De resterende ruimte wordt als grasperk onderhouden. De buitenruimte is met twee haaks geplaatste wanden in zichtbaar architectonisch beton quasi volledig afgesloten van het openbare domein. Daar waar de wanden zouden samenkomen werd een opening gelaten. Zo krijg je zicht op de waterspiegel die geconcipieerd werd zoals een infinity pool, waarbij de overloop is gesitueerd in de opening tussen de wanden. De waterspiegel is aangesloten op de filterinstallatie van het zwembad zodat het onderhoud tot een minimum herleid kon worden.
zichtas in beton
De betonnen wand die loodrecht op de woning staat begeleid je enerzijds tot aan de voordeur, anderzijds dirigeert hij genereus de zichtlijn via de spiegelvijver, door de open keuken tot in de tuin en het zwembad. Het is de enige plaats waar de voorgevel zich ‘opent’ naar de omgeving. Als tot een gestileerd ‘stilstaand’ gekadreerd zicht vraagt de opening in de patiomuur je bijna plagerig in te beelden hoe de rest van deze villa er zou kunnen uitzien. Het inkomvolume is bekleed met hout en omvat naast de inkomzone ook de verticale circulatie, een berging en sanitair.
subtiel minimalisme
De eet- en zitkamer zitten netjes ingeplant tussen de keuken en de bureauruimte. Alles in de leefzone is afgewerkt in beton: vloeren, wanden en plafond. Enkel de eiken kastelementen en het marmeren keukeneiland zorgen voor andere materiaalaccenten. Ook hier bijzonder veel aandacht voor details: bijna alle hoeken, ook daar waar twee verschillende materialen aansluiten, zijn in verstek uitgevoerd. Een leuk detail is het element met de kolomkasten in de keuken. Deze springt onderaan terug en werd afgewerkt met een brons getinte spiegel. Het is een voorbeeld van het esthetisch purisme van de ontwerper: de spiegel bevindt zich op dezelfde lijn als de waterspiegel in de patiotuin. Een ander voorbeeld is de quasi onzichtbare verlichting. De spots werden ingebouwd in de betonnen prédallen behalve enkele opbouwarmaturen op heel bewust gekozen plaatsen om de kunstwerken optimaal tot hun recht te laten komen. Ook voor het schakelmateriaal en het kraanwerk werd voor uiterst minimalistische ontwerpen gekozen.
bepleistering versus beton
De bouwheer twijfelde of hij een bepleisterde of een volledig betonnen woning wou. Ook daarop vond icoon een passend antwoord. De gelijkvloerse verdieping van de woning werd volledig in beton uitgevoerd, de eerste verdieping werd, binnen en buiten, bepleisterd. Ook voor de binnenafwerking werd voor een ander materialen- en kleurenpalet gekozen. Overal ligt een eikenhouten parket behalve in de douchezone van de badkamer van de ouders en de volledige kinderbadkamer. Deze – en ook de wanden – zijn uitgevoerd in een witte gietvloer/wandbekleding. Het volume van de verdieping werd verschoven ten opzichte van het gelijkvloers. Zo ontstaat er een overdekte zone voor de inkomdeur, een carport onder de woning en een luifel aan de volledig opengewerkte tuingevel van het slaapkamergedeelte.
ingetogen monumentaliteit
Deze woning straalt compromisloze klasse uit. Maar om dit te bekomen moet je als architect een vormentaal, een detaillering en materialenkennis opbouwen die samensmelten tot totaalontwerpen. Het ontwerp ademt rust en precisie met een bijzondere aandacht voor toetredend (zon-)licht, interessante zichtlijnen, afwisseling open/gesloten en doordacht materiaalgebruik. Het resultaat is een compositie met een monumentaliteit die niet wil schreeuwen maar wel resoneert met de omgeving en ingetogen de aandacht trekt.
Foto's Evenbeeld.be
Elegant betonnen kader voor glazen balkvolume
Een koppel wenste een moderne woning die geborgen aanvoelt en architecturaal bijzonder was. Ze moest de tand des tijds weerstaan en zich optimaal integreren in omgeving en tuin. Daarnaast moesten voldoende terrassen rond de woning komen. Verder wensten de eigenaars een in de architectuur geïntegreerd zwembad. Een deel van de woning mocht ondergronds.
Bescheiden structuur
Frederik De Smet tekende een tijdloze betonnen structuur op een groene sokkel die zich opent naar het uitzicht. Door aan de grens met de dreef een haag aan te planten en de woning verhoogd te positioneren, kijk je vanuit de leefruimte over de haag naar de achterliggende weilanden, zonder dat de passanten in de woning kunnen kijken. Een groot deel van de woning ligt ondergronds, waardoor het geheel bescheiden oogt. Door plafondhoge ramen te voorzien en de binnenvloer naar buiten door te trekken, hebben de ondergrondse ruimtes geen keldergevoel.
Duidelijke belijning
Hoewel een groot deel uit glas bestaat, heeft de woning dankzij het beton een elegante uitstraling met een duidelijke belijning. De slanke luifels geven het ontwerp een strakke horizontale belijning daar waar de relatie tussen interieur en exterieur gewenst is. De twee zijden van de woning die zich naar de buren richten, zijn bijna volledig in blinde betongevels uitgevoerd. Voor de interieurbeleving trekt een raam in zwart glas, dat doorloopt door naar de ondergrondse verdieping, de hoek open tussen deze twee gesloten gevels. Het contrasterende zwarte hout van de garage versterkt de strakke lijnen van het betonnen volume. Dit wordt herhaald in de lamellenwanden, die de inkijk naar de badkamer, slaapkamer en hal beperken.
Tijdloze eerlijkheid
Frederik De Smet heeft een voorkeur voor tijdloze woningen, beton, eerlijk materiaalgebruik (whatyousee is whatyou get) en strakke detailleringen. Als bron van inspiratie voor zijn ontwerpen verwijst hij graag naar Juliaan Lampens’ woning Van Wassenhove uit 1974. Met icoon architecten probeert hij vanuit die visie een esthetisch antwoord te bieden op de vraag van zijn opdrachtgevers.
Panoramisch zicht
Een lamellenwand sluit de overdekte toegangszone visueel af. Voorbij de vestiaire komt de bezoeker in de leefruimte met twee zones: een woonkeuken met eetkamer en een serene zitkamer achter de hoek, gevormd door het overdekte terras. Een inloopdressing vormt de overgang naar de slaapkamer met badkamer. Elk van deze ruimtes richt zich via de panoramische ramen naar de omgeving.
Ondergrondse nachten
Een trap leidt naar de ondergrondse verdieping met de kinderkamers en bar. De ondergrondse badkamer kan met een schuifwand afgesloten worden. Het glas met verzonken raamkaders loopt van vloer tot plafond en komt uit op een, door een halfhoge keermuur, omsloten buitenruimte. Zo ontvangt elke ruimte voldoende natuurlijk licht en is er toch privacy. De utilitaire ruimtes met technieken, tuinberging, archief, wasruimte, koelcel en garage bevinden zich op de achtergrond. Zo blijft het zicht op de omgeving intact.
Beton voert de toon
De betonnen structuur van de woning bepaalt de toon van het hele interieur. Volumes in andere materialen versterken de leesbaarheid van het ontwerp en wekken bepaalde sferen op. Zo brengt de kast in eikenfineer warmte in de zithoek en de ouderslaapkamer. De garage en inkomzone kregen een neutrale antracietkleur, die in de keuken samenkomt met een kookeiland in concentrisch geschuurd rvs. De witte afwerking van de tussenwanden geven de ondergrondse ruimtes een lichte toets. De wastafels in de badkamers en de keuken zijn afgewerkt in glitter-sparkle, zwarte stellar-composietsteen. De wastafel in het gastentoilet werd net als een deel van het barmeubel in brute messing uitgevoerd.
Sobere constructie
De bouwheer is bijzonder blij met de integratie van de buitenaanleg in het ontwerp van de woning. Frederik De Smet zorgde zo voor een samenhangend geheel dat de wens van de opdrachtgevers perfect vertaalt. De verhoogde inplanting van het gebouw versterkt de kwaliteiten van het perceel en de omgeving. Het resultaat is een relatief sobere, tijdloze betonconstructie zonder overbodige versieringen, waarin de materialen en de lichtinval sfeer scheppen.
Fotograaf: Evenbeeld
Sint-Katelijne-Waver - zwarte spiegelwoning. Een strakke, maar gezellige hedendaagse nieuwbouwwoning met de woonfuncties op de gelijkvloerse verdieping, met een vakantiestrik errond en bestand tegen een wild feestje. Dat was de wens van de eigenaars van een zonevreemde woning, een uitgangspunt dat altijd beperkingen inhoudt in de vorm van een relatief strenge regelgeving. Ze vroegen aan Frederik De Smet om die creatief te interpreteren om er het maximale uit te halen. Ah ja, een wagen mocht ook deel uitmaken van de woonbeleving.
Black mirror
Het perceel is enorm, maar de architect stuitte achtereenvolgens met een gevelbreedte van 50 meter, een centraal gelegen woning in de diepte, een gevelafwerking met spiegels en een volledig gesloten voorgevel op een njet bij de bouwkundige dienst van de gemeente. Wat hij wel kon realiseren is een zwart, glanzend volume dat duaal in zijn omgeving staat, zowel contrasterend als spiegelend) met vooraan perforaties in de vorm van een raam en een lamellenwand die de privacy van de bewoners niet in het gedrang brengen.
Eyes wide shut
De gevel is een combinatie van zwarte gevelcassettes in hoogglans en verbrand hout. Dat laatste kreeg aan de buitenkant een epoxycoating tegen kleurafgifte en voor een langere levensduur. Omdat de voorgevel de enige volwaardige buitengevel is, kwam er zowel letterlijk als figuurlijk veel druk te liggen op de raampartijen. De vaste profielen werden nog zonder problemen volledig weggewerkt, maar het 11 meter brede en volledig openschuifbare raam met ultraslanke profielen aan de leefruimte baarde meer technische kopzorgen. Daar kwam zelfs een stabiliteitsingenieur aan te pas, want het systeem heeft nauwelijks tolerantiemarges en kolommen in de gevelopening waren om evidente esthetische redenen geen optie.
The Greyhound Shuffle
Als de schuifvleugels in de naastgelegen gevel verdwijnen, ontstaat er een ononderbroken opening van 11 meter. Omdat zowel de vloer- als de plafondafwerking visueel in het overdekte terras en de beschermende luifel doorlopen, verdwijnt nagenoeg elke fysieke grens tussen binnen en buiten. De in de massa gekleurde gepolierde betonvloer is afgestemd op de zandkleurige vacht van de windhonden des huizes. In de badkamer loopt de betonvloer door in de douche, waarbij zelfs de douchegoot dezelfde afwerking kreeg. Een sterk staaltje vakmanschap van BCI floors.
Black Box Revelation
Het plan van de woning is volledig open en wordt gezoneerd door vier zwarte blokjes. Twee daarvan vormen een onderverdeling in de achtergevel als bijkeuken en toilet. De andere twee delen het interieur verder op als dressing en kolomkasten van de keuken. Door die zonering ontstaan er sferen en ruimtes. De dressing scheidt het dag- van het nachtgedeelte en is voorzien van twee schuifwanden om de slaapkamers van de leefruimte te kunnen afscheiden. De tv-ruimte ligt één trede lager, wat de ruimte visueel afbakent en het plan verder zoneert.
Black Cars
De vier zwarte blokvolumes variëren in materialen voor een warm karakter: verbrand hout aan de buitenzijde, traceless volkern en gekleurd eikenfineer aan de binnenkant De wastafel is ook in zwart volkern uitgevoerd. De term wastafel mag je erg letterlijk nemen: het water valt gewoon op het tablet. De kelder met de wagencollectie van de eigenaars is ook in zwart uitgevoerd om de auto’s maximaal tot hun recht te laten komen. Een glazen vloer in het terras zorgt voor daglichtinval. De autolift is op het gelijkvloerse niveau afgewerkt met zwart kunstgras. Bij gebruik van de autolift vermijdt een gouden windhondkunstwerk dat bezoekers nietsvermoedend de kortste weg naar beneden zouden nemen...Eén van de wagens kreeg een plek in het interieur, in de vitrineplaats van het bijgebouw.
The Color of Love
De kleur van de verharding rond het overloopzwembad verwijst net als de binnenvloer ook naar de windhonden. De ruwe keramische tegels steken als een sokkel boven de achtergelegen paardenweide uit en vormen op die manier een zitbank langs het zwembad. Bij de samenstelling van het kleurenpalet voor interieur en buitenaanleg bleek de creativiteit van de opdrachtgeefster van doorslaggevend belang. Dit project was ook het begin van de samenwerking tussen de architect en Bowbow, het bedrijf van de jonge aannemer Thierry Minne, die net als Frederik De Smet grote uitdagingen allesbehalve uit de weg gaat.
Foto's Evenbeeld.be en Nick Cannaerts
Waasmunster - minimalistische betonwoning. Als uitgangsbasis starten we met te kijken naar de omgeving. Hierbij valt de bijzondere ligging van het perceel op dat bereikbaar is via een private weg en zo achter de tuinen van de op de straat georiënteerde woningen grenst. Daarnaast krijg je op het perceel ook een onbelemmerd zicht in de diepte achter de bestaande tuinen. Aan de rechter zijde is er dan weer inkijk van de dieper gelegen bestaande woning. Al deze elementen vormen samen met de wensen van de opdrachtgevers de basis van het ontwerp.Om geen overlast te betekenen naar de tuinen van de straatgeoriënteerde woningen wordt de volledige linker zijgevel gesloten ontworpen. Deze afscherming loopt zelfs door tot in het overdekte terras waardoor er onmogelijk inkijk kan ontstaan naar deze woningen. Om het onbelemmerde zicht naar de tuin te kaderen krijgt de achtergevel een panoramisch raam waarbij de profielen volledig in de constructie worden verzonken. Hierdoor vervaagt de grens tussen binnen en buiten. Door het plafond en de vloer naar buiten te laten doorlopen wordt dit effect bijkomend versterkt. Het overdekte terras dat zo ontstaat beperkt tevens de kans op oververhitting in de zomer. Om het rechtstreekse zonlicht in de woning niet volledig weg te nemen krijgt het plafond van het overdekte terras een cirkelvormige uitsparing die een lichtvlek in de betonwoning brengt.
De luifel loopt door langs de rechter zijgevel van de woning woordoor een overdekte inkomzone ontstaat. Om de inkijk naar de rechter buur te beperken wordt een strategisch gepositioneerde kastenwand geïntroduceerd. Deze loopt eveneens van binnen naar buiten door om de grens verder te laten vervagen. De overdekte inkom vormt één geheel met een overdekte patio die plaats biedt aan de wagen van het gezin. Ook hier werd een cirkelvormige snede uit het dak gehaald om meer licht in de woning te brengen.
Langs de straatzijde is de carport visueel afgeschermd met een houten lamellenwand. Ook deze zorgt ervoor dat er nog voldoende licht in de achterliggende slaapkamer geraakt. Om de carport op te laten gaan in de tuinaanleg werd een boom aangeplant waardoor de woning verticaal wordt open getrokken en er interessante perspectieven ontstaan. De verdieping wordt bewust zeer beperkt gehouden om de schaal van de betonwoning te beperken en de inpasbaarheid zijn omgeving te verzekeren. In eerste instantie bevat de verdieping slechts één kinderkamer, dewelke eveneens een zicht krijgt naar de tuin en het achterliggende groen. Deze kamer kan indien gewenst op termijn in 2 kinderkamers opgedeeld worden door plaatsing van een kast of tussenwand. De kinderslaapkamers krijgen een eigen buitenruimte op het dak van de carport.
Het plan van de woning is als dusdanig opgevat dat het alle wensen van de opdrachtgevers weerspiegelt. Ondanks het beperkte volume van de woning voelt ze toch open en ruim aan. Dit wordt gerealiseerd door een open interieurontwerp te hanteren waarbij alle ruimtes gedefinieerd worden door de strategische plaatsing van 2 kastenvolumes. De overige wanden zijn de glazen of betonnen gevels van de woning, waardoor het intern volume van de woning in elke ruimte zichtbaar is. De ruimte wordt bijkomend open getrokken door de grens tussen binnen- en buitenruimte te laten vervagen. De begane grond herbergt de leefruimte en de master bedroom welke in elkaar overvloeien. Op de verdieping worden de kinderslaapkamers gerealiseerd. Deze hebben een eigen sanitaire ruimte en buitenruimte.
De materialen die het buitenaanzicht van deze betonwoning bepalen lopen ook door in het interieur van de woning. Dit om het concept van het opengetrokken plan te behouden. Er wordt zoveel mogelijk gewerkt met eerlijke en warme natuurlijke materialen zoals beton en hout. In de detaillering gaat er extra aandacht naar de voegverdeling in deze materialen en de uitlijning van het geheel zodat een harmonieus en rustig beeld ontstaat.
foto's Evenbeeld.be en Kaatje Verschoren
Brasschaat - vrijstaande minimalistische woning. In balans. De zwaartekracht tartend. Deze acrobatische verschijning in het straatbeeld is niet alleen een geweldige party trick, de opvallende minimalistische compositie van de woning heeft ook een functionele drijfveer. Door de verdieping haaks op de begane grond te plaatsen creëert deze woning zijn eigen carport en overdekt terras. Jumbo glas en verzonken raamkaders laten de grens tussen binnen en buiten verder vervagen. Het interieur wordt een spektakel van ruimte en licht. Warme materialen maken het geheel een thuis voor de bewoners. Het concept van de woning bestaat uit twee op elkaar gestapelde balken. Eén van deze balken vormt de begane grond. Hierin wordt de leefruimte ondergebracht. Aan het uiteinde van de minimalistische balk wordt een garage gerealiseerd. De tweede balk wordt 90° gedraaid bovenop de eerste gelegd. Deze bevat de nachtfuncties. Doordat deze balk vooraan en achteraan over de onderliggende balk uitsteekt, wordt een overdekte autostaanplaats voor 2 wagens en een overdekt terras gerealiseerd. De beperkte afmetingen van de verdieping geven de woning een bescheiden indruk in het straatbeeld. Hierdoor krijgt de groene omgeving een prominentere plaats op de voorgrond.
Om de parkomgeving te behouden wordt slechts het gedeelte van de tuin dat onmiddellijk aan de woning grenst als aangelegde tuin ingericht. De overige oppervlakte van het perceel behoudt zijn natuurlijke bosbegroeiing. Het aangelegde stuk buitenruimte wordt als een lappendeken opgedeeld in vakken. Zo wordt er gespeeld met een afwisseling van graszones en terraszones. De materialen van de woning werden zodanig gekozen dat ze het concept van de twee gestapelde balken verduidelijken. Tegelijkertijd moeten ze de minimalistische woning toch een warme en gezellige uitstraling geven die past bij het warme interieur van de woning. Ook in de vloermaterialen wordt gespeeld met strakke minimalistische materialen zoals een pu-gietvloer die afgewisseld wordt met warme materialen zoals parket.
Kalmthout - moderne vrijstaande woning. De opdrachtgevers wensen een moderne vrijstaande woning te bouwen. Ze beschrijven hun smaak als Italiaans contemporary, waar een huis een kunstwerk wordt. Men is op zoek naar een tijdloos, strak, minimalistisch gebouw met een plat dak. Voldoende lichtinval is belangrijk. Om meer warmte in de moderne woning te brengen gaat de voorkeur naar het gebruik van natuurlijke materialen. Ook de kunstverlichting speelt een belangrijke rol om een huiselijk gevoel te creëren. De ruimtes dienen in elkaar over te vloeien zonder aan gezelligheid te verliezen. De voorzijde van de woning dient als een gesloten volume benaderd te worden, doch mag dit niet resulteren in een saai monolithisch gebouw. Er dient een accent aangebracht te worden waardoor de woning haar eigen identiteit in het straatbeeld krijgt. De achtergevel van de woning dient zich volledig te openen naar de tuin, waarbij een goede oriëntatie en de relatie met het buitenzwembad van essentieel belang zijn. De slaapvertrekken worden liefst los van de begane grond op de verdieping geplaatst, waarbij in hoofdzaak 2 slaapkamers worden gerealiseerd en een bureauruimte die tot slaapkamer omvormbaar dient te zijn. We kiezen voor een hedendaagse vormentaal met grote glaspartijen. Er wordt een compositie gecreëerd van open en gesloten gevelvlakken. Een doorgedreven detaillering zorgt voor scherpe lijnen en grote contrasten. Het ontwerp mag een zekere uitstraling en aantrekkingskracht hebben waardoor het zijn aanwezigheid in de wijk duidelijk maakt. Een abstracte vormgeving geeft een zekere sereniteit en maakt het project ondanks zijn duidelijke moderne invloeden tijdloos. De omgevingsfactoren en de oriëntatie van het perceel spelen een zeer grote rol in het bepalen van de inplanting en het concept van de woning. Om zoveel mogelijk ligt in de tuin en de woning zelf te krijgen wordt de woning maximaal richting de straatzijde en de rechter perceelsgrens gepositioneerd. Hierdoor vergroot de afstand tussen de hoge bomen en de woning, waardoor er gedurende een langere periode in het jaar rechtstreeks zonlicht in de woning valt. Deze inplanting heeft echter als nadeel dat de afstand tot de langs rechts aanpalende woning verkleint en dat de desbetreffende woning mogelijk inkijk krijgt in het ontwerp, waardoor de privacy in het gedrang komt. Als oplossing hiervoor wordt de rechter zijgevel volledig gesloten gehouden. Deze gevel loopt een heel stuk door in de tuin, waardoor deze een intieme omarming van de buitenruimte vormt. Het zwembad nestelt zich langs deze tuinwand om zo maximaal van de zon en privacy te genieten.
Omdat we ervan uit gaan dat het lang links aanpalende perceel op termijn eveneens bebouwd zal worden, wordt aan die zijde de garage van de woning voorzien. Zo vormt deze een barrière die de inkijk van links beperkt. De bestaande vegetatie achteraan op het perceel wordt zoveel mogelijk als groene buffer behouden. We willen afstappen van de inspiratieloze lijnen van het standaard bouwprofiel met een hellend dak. Daarenboven zoeken we een vorm die een functionele meerwaarde aan het gebouw kan geven.
Als uitgangsbasis starten we met twee op elkaar gestapelde dozen. Door de verdieping ten opzichte van de begane grond te verschuiven ontstaat er vooraan een overdekte inkomzone. Bovendien biedt deze oversteek langs de tuinzijde ook een uitstekende zonnewering voor de zuidwest gerichte leefruimte en ontstaat zo een overdekt terras. De verdieping wordt bewust maximaal naar het noorden geplaatst om de schaduwvorming in de tuin zo beperkt mogelijk te houden. Het materiaalgebruik is zo gekozen dat het de strakke lijnen en sterke contrasten tussen open en gesloten geveldelen benadrukt. De gesloten verdieping bestaat uit een witte gevelbezetting. Deze verdieping staat op een massieve sokkel van natuursteenstrips, dewelke tot in het interieur doorlopen. De achtergevel is volledig open gewerkt en bestaat uit transparant glas met zwarte raamkaders Op de begane grond kenmerkt het plan van de moderne woning zich door de verschillende functies die zij aan zij langs het panoramische raam van de achtergevel geschikt liggen. De woning is bewust in de breedte uitgebouwd om zoveel mogelijk van het licht en zicht te vangen. Centraal bevindt zich de overdekte inkom. Deze ligt tussen twee volumes in het interieur genesteld, waardoor de privacy in de woning behouden blijft, maar bezoekers wel al een zicht krijgen op de achterliggende tuin. De eetkamer en leefruimte liggen achter het volume met toilet en berging verscholen. Beide ruimtes zijn van elkaar opgedeeld door een vrijstaande trap die via een vide tot de verdieping reikt. De eetkamer krijgt hierdoor een zeer ruimtelijk zicht op de tuin en op de hemel langs de vide. De intieme zitkamer zit omsloten door de trap en de tuinwand in natuursteenstrips die van binnen naar buiten loopt. Het zicht wordt zo begeleid langsheen de wand over het zwembad van de woning. De keuken ligt in de linker helft van de woning parallel met een grote glazen wand en de tuin. In de kolomkasten van de keuken zit een tweede berging, fietsenberging en de toegang tot de kelder verscholen. Een zijdeur zorgt voor een snelle verbinding met de overdekte carport. De verdieping ligt geconcentreerd rond de centrale vide dewelke de nachthal van de woning vormt. De kinderslaapkamer en bureauruimte hebben via een overloop toegang tot een douchekamer met sanitair. De master bedroom ligt langs de glazen gevel van de verdieping en kijkt uit over het balkon, het zwembad en de tuin. Ze beschikt over een dressing, douchekamer en apart toilet. Het bad is langs de glazen gevel geplaatst zodat ook hier van het uitzicht genoten kan worden.
Foto's Jurrit van de Waal
Het project bevind zich op een verkaveld perceel waar voorheen een riante vrijstaande woning stond. Het is het eerste project van de vier nieuwe loten en hoeft zich dus niet te spiegelen aan eerdere realisaties.
Wel waren de voorschriften niet mals voor de dakvorm. de krijtlijnen voor de nieuwe woning lagen strikt vast en een hellend dak maakte integraal deel uit van de voorschriften. Voor mij lag de uitdaging dan ook in het combineren van een strakke hedendaagse vormentaal met het traditionele gabarit uit de voorschriften en in het bijzonder het obligatoire hellende dak.
Het open karakter van het interieur weerspiegelt zich ook in de buitenkant van de woning. De leefruimte biedt een zicht op de omgeving. De binnenruimte loopt door in de overdekte inkom en het verzonken terras van de zithoek.
Het ontwerp vertrekt van het in de stedenbouwkundige voorschriften voorgeschreven profiel zodat er op termijn perfect een tweede half open bebouwing op kan worden aangesloten. Het volume van de woning krijgt echter een speelse vormgeving door het raditionele hellende dak schuin te trekken. Hierdoor wordt het dak een sculptur van 3 aaneengesloten driehoeken die het dak een gevouwen indruk geven. De gesloten verdieping met een gevel van crepi staat in sterk contrast met de open leefruimte op de begane grond.
Het interieur van de woning bepaalt het uiterlijk beeld van het ontwerp. De meer private ruimtes zoals de slaapkamers en de badkamer richten zich minder op de omgeving, maar halen hun licht via de centrale vide en de dakramen. Dit vertaalt zich in het gesloten karakter van de verdieping.
De gevel bestaat voor het merendeel uit een gevelbepleistering op een 20cm dikke eps isolatie. Dit is een strakke, betaalbare gevelafwerking die zelfdragend is en zonder bijzondere maatregelen boven de glazen gevelvlakken van de begane grond kan worden aangebracht. De lichte kleur van de gevel loopt door in de lichtgrijze leien van het hellende dak. Een minimale zinken kraal en ingewerkte dakgoot wekken de illusie dat het om 1 geboetseerd volume gaat.
De vormentaal van dit ontwerp ligt in lijn met eerdere ontwerpen waarbij er strakke lijnen gevormd worden die de contrasten tussen open en gesloten geveldelen weerspiegelen. In de nabije omgeving realiseerde ik eerder een vrijstaande woning waarbij hetzelfde materiaalgebruik werd toegepast. Beide woningen zijn ondanks hun vergelijkbare stijl en identieke materialen toch als dag en nacht verschillend. Niet alleen de woontypologie, maar ook de omgeving en de wensen van de opdrachtgevers bepalen het uiteindelijke uitzicht van de woningen. Een ontwerp voor een woning is de visuele vertaling van de droom van de opdrachtgever rekening houdend met alle relevante variabele factoren eigen aan het project.
De woning is van binnenuit open gewerkt om zo een effect te hebben op alle aanwezige kamers. Als basisprincipe is van het open kader van een loft uitgegaan, maar gezien het opgelegde gabarit werd de ruimte niet op 1 niveau ingedeeld, maar werden de functies over verschillende niveaus verspreid. Deze niveauverschillen geven zowel voor een bepaalde graad van intimiteit aan de ruimtes, als een bepaalde zonering en sfeer eigen aan elke ruimte op zich. Het centrale element in de woning is leegte. Een vide in het midden van het huis loopt van de begane grond tot in de nok van het dak. Rondom de vide werden vervolgens de gewenste ruimtes geschikt. Allen met hun eigen doorzichten door de woning en hun eigen lichtbeleving. De eetkamer en keuken kregen een centrale plaats in het ontwerp. Ze bevinden zich midden in de vide en de kolomkasten van de keuken lopen over de verschillende verdiepingen door tot in het dak. Een strak spanplafond accentueert de geometrische lijnen van de drie driehoeken waaruit het dak is opgebouwd. Geflankeerd aan de keuken ligt de zithoek. Deze werd dieperliggend in een zitput onder gebracht zodat er een duidelijke, maar open afbakening tussen beide functies ontstaat. Het hoogteverschil tussen beide vloeren werd gebruikt om een haardnis in te bouwen. De traditionele zitput kreeg een extra dimensie door hem van binnen naar buiten te laten doorlopen. Hoge strak gedetailleerde ramen zorgen voor een minimale begrenzing van de binnenruimte. Door de zithoek lager aan te brengen dan de omringende ruimtes en de tuin, krijgt deze een intieme en gezellige uitstraling. Op de eerste verdieping werd de master bedroom gerealiseerd. In wezen vormt deze samen met de rest van de woning 1 open ruimte, opgedeeld door de centrale leegte van het ontwerp. De balustrades rond de vide beperken de inkijk vanuit de leefruimtes zonder het open karakter te beïnvloeden. De dressing en badkamer zweven boven de overdekte inkom en worden omarmd door drie blinde gevels. Ze krijgen hun licht via de dakramen bovenaan de vide en de ramen in de omringende ruimtes. De dressing vormt een vrijstaand volume dat de inkijk in de badkamer mee helpt beperken. Het dak van de woning biedt plaats aan de gastenruimte. De torenhoge kastenwand van de keuken loopt tot dit niveau door en flankeert de traphal met bruikbare kastruimte. Vanuit de gastenruimte heb je een doorzicht over de verschillende niveaus van de woning.
Foto's Yannick Milpas
tijdloze betonwoning Ekeren
Vaak kijk ik vol jaloezie naar de architecturale pareltjes waar mijn opdrachtgevers in mogen wonen. Dit is er ook zo eentje. Een tijdloze ruwe, maar tegelijkertijd strakke betonwoning waarin natuur en architectuur hand in hand gaan. De vormgeving van deze woning is allesbehalve saai, met haar verschillende uitsprongen, gestapelde volumes, hoogteverschillen en vele doorzichten komt ze dicht bij het droombeeld van een woning waar ik mezelf ook wel in zie wonen. Het straatbeeld van deze betonnen woning wordt bepaald door de uitkragende volumes die de indruk wekken dat ze uit een gestapelde blokkendoos bestaat. Tegelijk wordt er letterlijk plaats vrijgehouden in de voorgevel voor een boom. Rond de open ruimte die zo ontstaat kunnen ramen georganiseerd worden, die niet uitkijken naar de straat, maar zich richten op dit stukje natuur. Deze ingreep maakt het plaatsen van traditionele ramen in de voorgevel overbodig zonder toegevingen te moeten doen naar natuurlijk licht. Ook in de zijgevel en achtergevel wordt het ruwe volumespel doorgetrokken. Hier vormen dozen in plankenbekist beton tussenruimtes voor andere functies zoals een nachthal/doorloopdressing. Een slanke betonnen luifel vormt een overdekte inkom en loopt door tot in de achtergevel waar ze een zwevend overdekt terras creëert. Het buitenschrijnwerk bestaat uit in vloeren en plafonds verzonken raamkaders die de natuurlijke uitstraling van de woning versterken. In het interieur is dezelfde speelse vormgeving doorgetrokken. Niveauverschillen maken er verschillende sferen en doorzichten waardoor binnen en buiten perfect in elkaar doorlopen en deze woning blijft verrassen.
Brasschaat - vrijstaande nieuwbouwwoning
EEN COMPROMIS ZONDER TOEGEVINGEN
De modernistische architectuurstijl heeft de neiging de woning als één groot blok te concipiëren. Icoon architecten is daar bij deze Antwerpse villa van afgeweken door ze in duidelijk onderscheiden zones te verdelen. Daardoor is een deel van de woning zichtbaar vanuit het interieur, stapstenen in gepolierde beton interieur en exterieur met elkaar verbinden. Onzichtbaar maar wel goed merkbaar is het ecologisch karakter van de villa. Van geothermie tot warmteterugwinning van douchewater, al de nieuwste technieken zijn in deze woning verwerkt.
Het meest opvallende aspect aan de villa is niet de vorm maar de aaneengesloten reeks natuurstenen platen die de gevel bekleden. De donkergekleurde lijnen lijken niet toevallig op takken en dunne stammen van bomen: ze zijn het werkelijk, gefossiliseerde plantenresten die miljoenen jaren geleden in het steen terecht kwamen. Volgens Frederik de Smet, zaakvoerder van icoon.be architecten, is de functionaliteit van het natuursteen niet alleen esthetisch maar ook symbolisch:
Negen platen
“De bouwheer is een groot natuurliefhebber. Om plaats te maken voor de woning maar ook om voldoende zonlicht door te laten voor de voltaïsche panelen waarmee het dak zou worden volgelegd, moesten er heel wat bomen worden gerooid. Dat ging hem aan het hart. Ik heb toen gezocht naar deze natuursteen en hem die voorgesteld. Hij was er erg mee opgezet. Het was trouwens kantje boord dat dit kon, want er waren nog negen platen over en die waren juist voldoende voor deze gevel. Er mocht dan ook niets mis gaan bij de plaatsing ervan.”
< ” Ik grap weleens dat de enige hernieuwbare vorm van energie die deze bewoners niét hebben die van een eigen windmolen is.”>
Energiesas
Alsof het een geste van eerherstel naar de gerooide bomen is, hebben de bewoners veel jonge boompjes laten aanplanten aan de zijkanten van de tuin, al is dat natuurlijk ook een antwoord op de vraag naar meer privacy tegenover buren. De natuursteen loopt door in de inkomhal, die eveneens bedoeld is als stellingname tegen nieuwsgierige blikken vanaf de straat. Het leefgedeelte van de woning begint pas om de hoek en kan worden afgesloten met een schuifdeur. “Ook daaraan zit een ecologisch aspect,” aldus de architect. “In de winter fungeert de inkomhal als een soort energiesas die de warmte binnen en de koude buiten houdt. Het glas in de ramen bestaat uit drie lagen, de verwarming en koeling gebeurt door energie diep onder de grond uit te wisselen. Ik grap weleens dat de enige hernieuwbare vorm van energie die deze bewoners niét hebben die van een eigen windmolen is. Zelfs de open haard, die de vrouw des huizes per se wilde geïnstalleerd zien, werd na het einde van de discussie een haard op bio-ethanol.”
Italiaanse minispots
Het compromis van de open haard toont aan dat de echtelieden ieder hun eigen prioriteiten hadden. Voor hem was dat een duurzaam en energieneutraal huis, voor haar een sfeervolle en mooie woning. De esthetiek en gezelligheid komen vooral tot uiting in de woonkamer, waar de architect een uitdieping van de vloer heeft gemaakt. Op een fraai parket van gerookt eikenhout staat een comfortabel bankstel. Iets hoger, voor het raam, staan twee stijlvolle zeteltjes, bijna als een statement. Ook de lange houten tafel met dito stoelen aan de andere zijde van het haard, annex televisiemeubel getuigt van goede smaak, net als de Italiaanse minispots in het plafond van de keuken, die vooral zijn gekozen vanwege het lichteffect. De keuken is dan weer vooral praktisch, met een Bora inductieplaat die dankzij de zijwaartse rookafzuiging een traditionele dampkap overbodig maakt. De zwarte keukenwand loopt het glas tot buiten en scheidt de keuken van de omvangrijke berging, waarin ruimte is voor de wasmachine, voedselvoorraden en de technische installaties.
Voegen
“Een van de vereisten was dat de keuken niet zichtbaar was vanuit de woonkamer. Dankzij de L-vorm zijn die twee ruimtes inderdaad visueel van elkaar gescheiden,” legt Frederik De Smet uit. “Het gepolierde beton hebben we laten doorlopen op het terras en ook voor de oprit gebruikt, maar daar heb ik er wel voegen in gemaakt om de massiviteit te doorbreken. De tuinman heeft dat idee overgenomen. Zo lopen de tegels als Step Stones door tot het terras in de achtertuin.
Warmtewisselaar
Vanuit de inkomhal leidt een stalen trap naar de bovenverdieping. De donkere spijlen kruisen elkaar als takken, waardoor ze esthetisch mooi passen bij de tekening in de natuursteen. Omdat ze bovenin zijn bevestigd lijken de treden te zweven, terwijl de spijlen toch voor voldoende houvast zorgen. Een lange gang verbindt de kinderkamers en de badkamer voor de kinderen met het slaapgedeelte van de ouders. Die gebruiken de ingemaakte kasten in de gang als dressing en hebben vanuit hun masterbedroom een prachtig uitzicht over enerzijds een deel van hun (groen)dak en anderzijds de zijkant van de tuin. Het pronkstuk van deze verdieping is echter de badkamer. Die is voorzien van een glazen koepel, waardoor de bewoner die de ruimte gebruikt in ieder geval altijd baadt in een zee van licht. “In de afloop van de inloopdouche is een warmtewisselaar geïnstalleerd,” zegt Frederik De Smet. “Het afvalwater loopt langs koperen buizen die de warmte ervan opnemen en weer afgeven aan het water dat naar de douchekop gaat. Zelfs hier wordt energie teruggewonnen, en de energie die overdag wordt opgewekt blijft ’s nachts bewaard in een batterij.”
Variatie en verfijning
Details als de rechthoekige grepen op de deuren en een lavabo zonder spoelbak in de beide badkamers verfijnen de afwerking van deze woning. Icoon architecten heeft de basisvorm van deze villa zo sterk in de vingers dat Frederik De Smet zich op variatie en verfijning kan concentreren. Zo hebben ook beide opdrachtgevers volledig hun zin gehad. Het huis is bijzonder vooruitstrevend op het gebied van energievoorziening, maar De Smet heeft de voorzieningen zodanig laten installeren dat ze de esthetiek nergens doorkruisen. De woning is ook bijzonder mooi in aspecten als de natuursteen, de trap en vloeren. Soms kan een compromis blijkbaar zo uitpakken dat het lijkt of niemand een toegeving heeft hoeven doen.
Tekst: Jeroen Kuypers/ Fotografie: Yannick Milpas
Duffel - zonevreemde ondergrondse woning. Dit immense perceel in Duffel ligt temidden de velden. De opdrachtgevers willen er ontsnappen aan de dagelijkse stress door terug te gaan naar de natuur. Om de visuele impact op de omgeving te beperken, wordt de woning langs drie zijden met aarde en beplanting bedekt. De achtergevel wordt volledig open getrokken om een 33m lang panoramisch zicht op de tuin te bieden. Om het onderhoud te beperken wordt voor een natuurlijke veldtuin gekozen. Het interieur van de woning is gebaseerd op een open plan waarbij enkele kastsculpturen en een patio zorgen voor verschillende zones en sferen. Het plafond in planken bekist beton krijgt een knik, waardoor er met verschillende hoogtes gewerkt kan worden en het zicht naar de tuin wordt geaccentueerd. De nieuwe woning wordt uitgewerkt in een hedendaagse, doch tijdloze, architectuurstijl waarbij getracht wordt om de opvattingen rond hoe een bouwwerk eruit moet zien te doorbreken. Om energetische redenen en om het gebouw in de omgeving te laten verdwijnen wordt ervoor gekozen om de woning in de grond te verzinken en met aarde te bedekken. In het straatbeeld vormt deze woning een groene berm met zacht glooiende hellingen. Een met keerwanden opengewerkt toegangspad vormt het enige accent langs de straatgevel en leidt bezoekers naar de inkom van de woning.
Langs de tuinzijde is de woning volledig open getrokken en biedt ze een zicht op de achtergelegen natuur. De gehele woning werd op de begane grondverdieping gerealiseerd om zo de impact op de omgeving extra te minimaliseren en levenslang wonen mogelijk te maken. Het interieur is opgevat als een open loft indeling, waarbij de verschillende ruimtes in elkaar overvloeien. Ze nestelen zich naast elkaar langs het panoramische raam van de achtergevel.
Deze woning trachten we onzichtbaar te maken in zijn omgeving door ze onder een berg aarde te verstoppen. Het resultaat zal door zijn unieke karakter en gebrek aan architecturaal vormenspel een tijdloos beeld opleveren. In de onmiddellijke omgeving van het project (Varenstraat) bevindt zich een recente realisatie met een gelijkaardige ondergrondse inplanting. Het anonieme ondergrondse volume staat er zij aan zij met een gedateerde woning zonder dat één van beide afbreuk doet aan de andere.
Als startend architect speelde Frederik Desmet almet het idee om een demowoning te realiseren in de zijtuin de woning van zijn ouders. Die verdween door een steeds drukker wordende agenda echter meer en meer naar de achtergrond. Maar onlangs pikte hij de draad weer op en nu is de woning bijna volledig afgewerkt. Veel van wat hij wilde realiseren was nieuw en hij heeft een groot deel van de engineering zelf moeten doen, vaak met vallen en opstaan. De manier van denken rond details helpt hem nu nog verder met andere realisaties. Als toekomstige bewoner kijkt hij nu tevreden terug op zijn vroegere ontwerpbeslissingen.
Welke woning wilde je voor jezelf ontwerpen?
Een waarin ik graag zou leven, met veel licht, doorzichten, ruimtelijkheid en doordachte details. Bij aanvang waren we nog kinderloos, maar ik opteerde voor een gezinswoning met twee kinderkamers. Eentje te weinig, zo blijkt tien jaar later ... Aan de andere kant ben ik blij dat ik bij het ontwerpen mijn eigen prioriteiten gevolgd ben en geen compromissen heb gemaakt. Die zouden een te grote impact op het geheel hebbengehad. In dit experiment heb ik heb mezelf vrij gelaten ten voordele van de woonbeleving. Ikheb op een beperkte ruimte een woning gerealiseerd die nu nog actueel is en waarbij alles is zoals het moet zijn. Ze is tijdloos en misschien wel stijlloos, en dus niet in een architecturaal vakje te vatten.
Het perceel was je niet onbekend.
Het was van mijn ouders. Het vrijstaande karakter van de woning uit de jaren ’30 die erop staat, ging grotendeels verloren bij de bouw van een appartementsgebouw op een aanpalend terrein. Al snel zag ik in die scheve stedenbouwkundige situatie een opportuniteit voor mijn beginnende architectenbureau,een demowoning in de zijtuin, tegen de wachtgevel van het appartementsgebouw. Aangezien de vrijstaande woning zo goed als geen ramen in de zijgevels heeft, ontstond er geen privacyprobleem. De uitdaging bestond erin om op die beperkte oppervlakte een interessant gebouw te realiseren met voldoende licht en uitzichten
Hoe heb je dat aangepakt?
Door de zijgevel te beperken tot een dikte van 20 cm ontstond een beschikbare binnenruimte van 364cm breed. We hielden een afstand van 10cm tussen de dakgoot van de bestaande woning en de zijgevel van de nieuwe. We werkten waar mogelijk met geprefabriceerde elementen met het oog op een minimale werkruimte rond de werf. Zo is de twaalfmeter lange prefabkeldergeplaatst met een telescopische kraan. Esthetisch maakt de woning een overgang tussen de twee typologieën waar ze tussen gewurmd is. Ze vult de onbestemde ruimte die het gevolg is van een slecht stedenbouwkundig beleid en nestelt zich in haar contrasterende omgeving. Met haar spiegelende glazen voorgevel lijkt ze eerder te verdwijnen dan zich als nieuweling op te werpen.
De opbouw werd een 3D-puzzel.
De woning is opgebouwd als een Russischematroesjkapop, waarbij elke laag steeds fijnere details kreeg. Het beschermde volume bestaat uit eensmalle industriële doos van 10meter hoog en een kleine 4meter breed. Daarin hingen we een tweede doos in massiefhouten clt-panelen om de woning in te delen. De geprefabriceerde elementen van die doos werden een voor een met een speling van nauwelijks 3cm langs de voordeuropening binnengebracht. Daarna werden ze strak in elkaar gepast en blijvend aan de staalstructuur bevestigd met zichtbaar gebleven bouten. Die houten structuur is zelfdragend en maakt deel uit van de algemene stabiliteit van de woning, ze voorkomt dat de zijgevel van de woning zou openklappen.
Dan heb je nog geen kamers.
Die worden gedefinieerd door een derde laag, een nog kleinere, sculpturaal vormgegeven doos uit lichte, populieren blok stab platen, afgewerkt met een dunne mdf-laag en door een schrijnwerker ter plaatse in elkaar geschroefd. In de doucheruimte kwam nog een vierde doos uit watervaste volkernplaten. De vijfde en laatste laag bestond uit het vaste meubilair in de vorm van kasten en lavabomeubels, met ingebouwde technieken als audio, verwarming, verlichting en ventilatie. Met deze opbouw zijn het sculpturale volumes die de kamers definiëren, eerder dan muren, ook al zijn we in het centrum van de woning omringd door vier opeenvolgende lagen wanden en vloeren. Aan de buitenkant kozen we voor glazen voor-en achtergevels om voldoende natuurlijk licht binnente krijgen. De smalle betonnen sandwichpanelen van de zijwand hebben geen dragende functie, wel een praktische, energetische en esthetische.
Wat bleek achteraf het moeilijkste aan deze werkwijze?
De materialen vormden geen probleem. Ik hou van eerlijke architectuur waarbij ze zichzelf kunnen zijn en niet verstopt moeten worden.De uitdaging bestond erin om het geheel maximaal uit te puren tot het esthetische beeld dat ik voor ogen had. Onderweg kom je dan problemen tegen die je moet oplossen, zoals de integratie van de technieken. Die detaillering vraagt tijd. Alles is letterlijk maatwerk enelke bout, lijn en voeg is esthetisch afgewogen. Het resultaat is een woning waarbij het initiële concept in elke ruimte leesbaar is en waarbij alles tot een samenhangend geheel op elkaar afgestemd werd.
Wat betekent die opbouw voor de uiteindelijk indeling?
Het concept van de woning bepaalt natuurlijk de sfeer, de afmetingen en het gebruik van de ruimte. De eerste opdeling is puur functioneel, op basis van de in de ruimte opgehangen ‘tweede’ houten doos. Die kunnen we met mobiele wanden visueel en akoestisch volledig afsluiten. Daar liggen dan ook de kinderkamers, individueel gedefinieerd door de ‘derde’ doos. De overige ruimtes hebben we rond het tweede volume geschikt. De eethoek en keuken zijn op de tuin gericht en de zithoek aan de straatkant is opener en luchtiger, met een hoger plafond. Daardoorkrijgt het project meer ruimtelijkheid en doorzichten. Boven op de houten doos bevinden zich een lichte bureauruimte een intiemere master bedroom en de badkamer die in wezen één ruimte vormen. Er is nergens storende inkijk en toch blijf je de hele ruimte ervaren. Het vast meubilair is doorlopend:de archiefkasten van mijn bureau vormen het badkamermeubel en de dressing van de slaapkamer. Alle ruimtes worden over de vijf verdiepingen verbonden door een centrale stalen spiltrap, een compact sculpturaal element, dat nergens een barrière vormt in het geheel.
Welke elementen bepalen de sfeer in het interieur?
’s Avonds is dat de kunstverlichting. Hiervoor werkte ik samen met Wattt. Zij stelden de losse en vaste armaturen voor, een mix van betaalbare en wat duurdere stukken. Maar het waren vooral de lichtbeleving en de afstemming op de architectuur die de keuzes bepaalden. De keuken staat bijna centraal in de woonruimte en na gebruik blijft alleen een strak zwevend volume zichtbaar. De hele keuken is namelijk één strakke balk uit witte volkern, die zonder grond of muren te raken eenzes meter lange overspanning maakt tussen twee kolommen. De badkamer is volledig in volkern. Het water uit de kraan komt niet in een lavabo terecht, maar wordt via het werkblad achter het meubel geleid, dat daardoor meer lades kan bevatten. In de volkernvloer werd een strepenpatroon gefreesd om hem minder glad te maken en om het water af te voeren. Het vrijstaande bad in marmercomposiet, op de rand van de ‘afgrond’ naar de bureauruimte is meteen ookborstwering. Het designkraanwerk en de bediening ervan werden waar mogelijk weggewerkt.De kinderen mochten hun eigen kamers karakter geven met behulp van verf en waterpistolen.
Foto's Yannick Milpas
nieuwbouwwoning Zandhoven Deze uitgebreide woning zal op een hoekperceel worden opgericht. Het plan heeft een L-vorm met stompe hoek waardoor 2 gevels naar de straat zijn gericht. Deze worden bewust gesloten uitgevoerd. De begane grond krijgt een afwerking in travertijn natuursteen en de verdieping wordt in een witte crepi afgewerkt. In de hoek van de L-vorm bevind zicht de inkomzone. Deze krijgt een monumentaal karakter door de 6m hoge inkomdeur waardoor het zicht op één van de bestaande eiken volledig wordt ingekaderd. De inkom wordt rond deze boom gebouwd door de verdieping zwevend de boom te laten omarmen. Ondanks de grote glazen voordeur, wordt de inkijk vanop straat op deze manier beperkt. De woning opent zich aan de achterkant volledig naar de tuin en het omringende bos. Plafondhoge ramen laten het interieur naadloos overvloeien in het exterieur. Ook de vloerafwerking in travertijn loopt buiten door in het terras met zwembad en een lang zitbankelement. Woning en omgeving worden zo in elkaar verweven waardoor ze één geheel vormen.
Vrijstaande woning met zwevende patiotuin Brasschaat
HET OPTIMALE UIT HET AANTAL VIERKANTE METERS HALEN
Het modernistische bouwen maakte dankbaar gebruik van de ruimere mogelijkheden van nieuwe materialen, zoals beton en staalconstructies, modernistisch geïnspireerde architecten gingen op hun beurt anders om met de mogelijkheden van de ruimte. Die vernieuwing gaat honderd jaar later nog altijd door. In het ontwerp voor deze villa heeft icoon.be architecten zodanig gespeeld met openheid en omloop dat er een woning is ontstaan die groter lijkt dan ze eigenlijk is. Ze biedt ook opvallende variaties in inrichting.
De Entree I Links draaien
De woning staat in een Antwerpse residentiële wijk waar de voorbije jaren de ene na de andere verouderde villa tegen de vlakte is gegaan. Met de zwevende voorgevel zet deze woning meteen de innovatieve toon. De lichtopening die deze rand laat, betekent dat een stuk voortuin eigenlijk binnentuin is geworden, met plaats voor een volwassen Mediterrane eik. De grenzen tussen binnen en buiten zijn enigszins fluïde, zoals je ook binnenkomt in een hal die anders is dan andere. Je gaat niet rechtdoor de leefruimtes in maar linksaf, via een gang met donkere muren, als contrast met buiten.
De Keuken I Maximale Hoogte
Er staat een groot blok in het midden van het gelijkvloers waar volledig omheen kan worden gelopen. “In de wanden hebben we ruimte gekregen voor open en gesloten kasten. Daar is onder meer plaats gemaakt voor enkele van onze hobby’s. Voor mijn vrouw is dat het verzamelen van bijzonder serviesgoed, voor mij het bereiden van bijzondere koffie”, zegt de bewoner. Die coffeecorner bevindt zich inderdaad om de hoek van de keuken. Die laatste oogt bescheidener dan ze is, maar dat heeft alles te maken met de indrukwekkende breedte van de ramen aan de achterkant: de maximale die kon worden geleverd. Eigenlijk is de binnenruimte één reusachtige vide, want vanaf het gelijkvloers heb je ook nog zicht op de bovenverdieping. Om dit open karakter extra te benadrukken heeft icoon.be architecten gekozen voor een open trap, zonder leuning, maar wel met zulke brede treden dat je veilig en gemakkelijk van boven naar beneden kunt lopen en vice versa.
“We hebben aanvankelijk in een oudere villa gewoond die aan een opknapbeurt toe was toen we er in trokken. Enkele jaren later was het eind van die renovatie nog altijd niet in zicht. Dat heeft ons ervan overtuigd helemaal opnieuw te beginnen. Maar daarbij werden we gebonden door de maximale oppervlakte die we wettelijk mochten bebouwen. Dat aantal vierkante meters is ruim genoeg voor een echtpaar maar net iets te klein voor een gezin met uitvliegende kinderen. Dankzij het ontwerp van deze villa blijkt ze in de praktijk toch te voldoen.”
De Verdieping I Zonder Slaapkamerdeur
De verdieping heeft bijna iets avontuurlijks. In het midden is een zithoek gemaakt waar televisie kan worden gekeken, aan een van de zijkanten is een thuisbureau geïnstalleerd, maar evengoed is er een heel stuk loze ruimte op de eigenlijke overloop. Dat lijkt verspilling van meters maar in feite draagt het bij aan een luxueus gevoel van ruimtelijkheid. “Bovendien kunnen de functies van deze delen eenvoudig worden veranderd,” verduidelijkt architect Frederik De Smet. De slaapkamer is niet afgesloten met wanden en deuren maar met gordijnen aan rails. Via de vide is er een prachtig panorama op de achtertuin en op beneden. Claustrofobie zul je in deze slaapruimte zeker niet oplopen. Wat al normaal is voor de bewoners, zou voor de gasten van een hotel een unieke belevenis zijn.
Ideeënrijke Dialoog
Voor de studerende nakomeling is er een grote slaapkamer, annex studeerkamer voorzien met en suite badkamer. Een dakvenster zorgt voor voldoende daglicht, zoals ook in de badkamer van de bewoners. “Maar niet alles wat we bedachten bleek in de praktijk even geslaagd,” zegt de bewoner. “Zo wilde ik een douchekop die extra hoog hangt, zonder te beseffen dat de afstand die het water moet afleggen daardoor te groot is en de temperatuur net teveel afkoelt eer het je raakt. Tegelijk is er bovenin te veel stoom.” Een beslissing die natuurlijk kan worden teruggedraaid maar die vooral illustratief is voor de ideeënrijke samenwerking tussen opdrachtgever en architect. “Het ontwerp komt van mij,” zegt Frederik De Smet, “maar voor de invulling van de details zijn wij veel en vruchtbaar in dialoog gegaan, ook met Dominiek Vanderheeren van Monrow interior architects. De bouwheer heeft veel werkbare en originele suggesties aangedragen die hun weg hebben gevonden in het uiteindelijke plan.”
De Tuin I Inpandig Poolhouse
Grote stapstenen in dezelfde kleur en hetzelfde materiaal als het terras doen het interieur als het ware de vingers uitstrekken naar het exterieur. Ook het zwembad ligt dicht bij het huis. De bewoners gebruiken een badkamer op het gelijkvloers om zich te douchen na het zwemmen, waardoor je zou kunnen zeggen dat de woning over een inpandig poolhouse beschikt. Het is in dit vernieuwende ruimtegebruik dat icoon.be achitecten zich onderscheidt als modernistische telg. Als deze woning iets bewijst, is dat je met een dergelijke innovatieve kijk niet alleen méér haalt uit de functionaliteit van je vierkante meters maar evengoed uit de beleving van de woning. Deze eigenaars zullen nog vaak aangenaam verrast worden door de indeling van hun eigen huis.
Tekst: Jeroen Kuypers
Fotograaf: Evenbeeld
Interieur; Monrow
Antwerpen - loft Deze voormalige militaire site in het hartje van Antwerpen wordt tot een unieke woonzone omgevormd. Hierbij gaat er zeer veel aandacht naar het ontwerp van een aangename stadstuin, waarin de bestaande gebouwen als woonpaviljoenen verspreid liggen. Deze paviljoenen hebben een waardevolle militaire architectuur en worden als casco lofts verkocht. De koper staat dus zelf in voor de inrichting en afwerking van deze kale ruimten. De loft van dit ontwerp bestaat uit een begane grond verdieping en een half in de grond verzonken benedenverdieping. Deze laatste wordt omgevormd tot slaapkamers en de begane grond zal de leefruimte bevatten. Om het ontwerp duidelijk leesbaar te maken en de ruimtebeleving te versterken, worden de inkom en de traphal in één volume samengebracht. Dit volume wordt geflankeerd door een lang strak keukeneiland. Om de vormentaal van het ontwerp bijkomend te versterken wordt de inkomhal met hoogglans zwarte kolomkasten afgewerkt en krijgt de rest van het interieur een mat witte afwerking. In de hoge leefruimte wordt een tentsculptuur opgehangen. Deze benadrukt de hoogte van de ruimte en brengt tegelijkertijd meer geborgenheid en sfeer in de zitzone. Door middel van variabele gekleurde verlichting vormt de tent een XXL lichtarmatuur op maat van de woning. Via een lang kastenvolume met geïntegreerde trap kun je ook in de tent kruipen. Hier vindt je een speelse relax ruimte, waarin het jonge gezin gezellig kan samen zijn. De slaapvertrekken krijgen een zelfde speelse indeling waar het gezinsgebeuren centraal staat. De ouderslaapkamer neemt de hele verdieping in en bevat ook de kinderkamers. Deze staan als mobiele dozen in de ruimte en kunnen naar gelang de behoefte opzij geschoven worden. Zo ontstaan er verschillende zones in de grote slaapkamer, waar de kinderen samen met de ouders kunnen spelen. Ook de dressing krijgt een zelfde gemeenschappelijke benadering. Eén lange kastenwand wordt zowel door de ouders als door de kinderen gebruikt. Naar gelang de positie van de kinderkamers worden verschillende graden van privacy bekomen.
Schoten - vrijstaande betonnen woning. De eigenaar van deze bouwgrond is een fervent liefhebber van oldtimers en van de showrooms voor dergelijke wagens. Daarom wil hij in zijn nieuwe woning een gelijkaardige detaillering en uitstraling realiseren. De bouwzone ligt aan de voorgevel langs een drukke doorgangsbaan, maar grenst langs de achtergevel aan de recent heraangelegde Kempische vaart. Deze enorme dualiteit vind je ook in de gevels van de nieuwe woning terug. Langs de straatzijde is deze nagenoeg volledig uitgevoerd in gesloten betonnen wanden. Het enige raam in deze gevel bestaat uit de glazen toegangspoort. De achtergevel bestaat daarentegen nagenoeg volledig uit glas om het prachtige zicht van de vaart te vatten. omkaderd door een betonnen rand De indeling van de woning bestaat uit een half ondergrondse stalplaats voor de collectie wagens en een gastenverblijf. De eerste verdieping bestaat uit een hoge open ruimte waarin een langgerekt keukeneiland is gepositioneerd. Om de uitstraling van de zeer hoge ruimte niet teniet te doen, werd de tweede verdieping als een betonnen meubel in de eerste verdieping geplaatst. De glazen gevel loopt ononderbroken door over de volledige hoogte van de ruimte en de tweede verdieping wordt niet door wanden afgebakend. Het is een subtiel plateau waarop de master bedroom is gerealiseerd. Van hieruit heb je eveneens een onbelemmerd zicht op het panorama van de Kempische vaart. De hobby van de bouwheer, zijn liefde voor wagens, krijgt dankzij een grote glazen vloer in de leefruimte een plaats in het interieur van de woning. Open naar het water, gesloten naar de straat; drie verdiepingen die een grote mate van vrijheid bieden voor de indeling en inrichting ervan; ruimte en licht tot in elke hoek. Dat biedt het originele ontwerp van een moderne woning aan een kanaal. Een huis met filmallures dat tegelijk ook heel nuchter als kantoorpand zou kunnen dienen. De eerste indruk van de bezoeker is dat de bewoners zich wel heel erg open en bloot moeten voelen. Fietsers of joggers op het jaagpad hebben het volle zicht op de living en de keuken, enkel de slaapkamer en de badkamer zijn met een lamellengordijn afgeschermd. Maar in de praktijk blijven mensen niet staan om naar binnen te gapen. “Dan zijn zij juist degenen die worden bekeken,” zegt de eigenaar. “Ze vervolgen dus gewoon hun weg, zelfs de honden lopen door.” Maar wie wél een ongestoord uitzicht hebben op het kanaal, de schepen die er af en aan varen en de villa’s en tuinen aan de andere oever, zijn de bewoners van dit aan één zijde volledig beglaasde en aan één kant volledig ommuurde huis in Schoten. Terwijl de straat slechts enkele meters verwijderd is, zijn het lawaai en het verkeer totaal buitengesloten. Aan de linkerzijde biedt de tuin plaats aan een ruim terras, aan de kanaalzijde overspant een metalen loopbrug een gedempte sloot die tot een strook gazon getransformeerd is. Recht tegenover de voordeur bevindt zich een zwembadtrapje. In de zomer is het kanaal feitelijk een privézwembad. De inspiratiebron voor het huis was een showroom met auto’s. De enige auto die er uiteindelijk in zichtbaar is geworden, is die van de eigenaar die in de half in de grond verzonken garage geparkeerd staat en zichtbaar is door een glazen vloer. Het glas is zo stevig dat er met een gerust hart over gelopen kan worden. De kelder strekt zich uit onder de hele woning, maar dient slechts voor de helft als garage en voor de rest als ontspanningsplek. “Eigenlijk is het een polyvalente ruimte die je kunt inrichten zoals je wenst,” zegt Frederik de Smet, architect en zaakvoerder bij icoon.be architecten in Brasschaat. “Dat geldt ook voor de bovenverdieping. Er is een badkamer, met inloopdouche en bubbelbad, maar er zijn ook leidingen voorzien in de ruimte die nu als slaapkamer dient, zodat de functie van badkamer en slaapkamer kan worden omgedraaid door nieuwe bewoners. Tussen de twee kamers bevindt zich nu een gedeelte dat als kantoortje wordt benut, maar van dat deel kan ook gerust een tweede slaapkamer worden gemaakt.” Het casco is opgetrokken uit grote prefab betonnen elementen die in de fabriek werden aangepast aan de vereisten van de woning. De elektriciteitsdraden en –punten werden er bijvoorbeeld van te voren ingewerkt. Ook de afvoer van hemelwater en leidingwater moesten in het beton worden verwerkt en vervolgens dienden alle industiriele punten, zoals betonankers, optisch te worden weggewerkt. Dat vereiste een nauwgezette afstemming van de werkzaamheden van de diverse onderaannemers, want eenmaal ingewerkt kon er niets meer veranderd worden. Ook het plaatsen was een huzarenstukje, waar grote kranen bij te pas moesten komen. “De stalen balk van de eerste verdieping weegt tweeënhalve ton en rust op een aantal steunpunten in het beton en moest dus in één keer goed worden neergelegd,” aldus Frederik de Smet. “De fase van het plannen nam bij deze bouw meer tijd in beslag dan gewoonlijk omdat iedere partij precies moest weten hoe zijn deel van het werk aansloot bij dat van de andere. Er mochten en werden geen fouten bij gemaakt.” Bijzonder zijn ook de enorme ramen met hun breedte van meer dan drie en hun hoogte van vijf meter. Met deze maten zitten ze niet ver af van het maximum dat fabrikanten kunnen leveren. De ramen bieden een fenomenaal uitzicht, maar grote glasoppervlakten zijn ook grote verliesposten voor warmte en kunnen in de zomermaanden bovendien de zon genadeloos binnen laten schijnen. Hoe zijn die negatieve aspecten zo goed mogelijk afgedekt? “Via de keuze van het glas zelf,” zegt Frederik de Smet. “Uiteraard is het dubbel glas dat een uitstekende isolerende waarde heeft. Daarnaast is het zonwereld glas dat slechts 28% van de zonne-energie doorlaat. Het resultaat is een huis dat ’s winters niet sterk afkoelt en ’s zomers niet sterk opwarmt. “ De bewoner voegt eraan toe dat de energierekening erg binnen de perken is gebleven, mede dankzij de ingebouwde vloerverwarming. “Die houdt het huis op zo’n constante temperatuur dat we op de eerste verdieping zelfs geen verwarming hebben, eenvoudigweg omdat we die de voorbije paar jaar dat we hier wonen nooit nodig hebben gehad. “ Een aan één kant volledig open ruimte geeft ook binnenin een gevoel van weidsheid en vrijheid. Het interieur oogt groter dan het feitelijk is, mede dankzij het ontbreken van allerhande tussenwanden. De fraaie metalen trappen die de drie verdiepingen met elkaar verbinden zijn langs de achterwand gesitueerd, de keuken bevindt zich, net als het toilet en het berghok voor de wasmachine en vrieskist, aan de rechterzijde, bij de voordeur. Zo blijft er één grote ruimte over, die geheel naar het inzicht van de bewoners kan worden ingedeeld en ingericht. De huidige eigenaar heeft een voorkeur voor retro vormgeving en omringt zich graag met geluidsapparatuur van Bang & Olufsen uit de jaren zestig en zeventig, evenals met jukeboxen, lampen en meubels uit die decennia. Eigenlijk zou ze ideaal zijn als decor voor een scène in een film noir of Bondfilm en zoek je onwillekeurig naar het glas Martini ophet salontafeltje, shaken, not stirred. Maar de woning leent zich uiteraard ook voor een interieur in een andere stijl. Om te voorkomen dat de ‘look’ te industrieel en koud zou worden – en dus te bepalend voor de inrichting - is er gekozen voor een laag van steengranulaat met epoxy die bovenop de betonnen vloer is gelegd.
betonwoning L-vorm Ranst
Deze stoere betonwoning heeft een L-vormig plan dat zicht volledig naar de tuin en het achterliggende uitzicht richt. Grote plafondhoge ramen met verzonken raamkaders laten de grens tussen binnen en buiten vervagen en geven de betonnen sculptuur een lichte uitstraling. Om het massieve karakter van beton wat te verzachten wordt een deel van de gevel in donker gebeitste latten voorzien. De verdieping is dan weer een anonieme strakke doos die volledig met donker zwart glas is afgewerkt. Inkijk is hiermee onbestaand en het natuurlijke licht treed gefilterd in de slaapvertekken. Een groot deel van deze woning bevind zich ondergronds. In de volledig onderkelderde woning is er plaats voor een gastenappartement, een muziekstudio, home cinema, welness en fitness. Deze krijgen natuurlijk licht via uitgegraven taluds die met bodembedekkers worden afgewerkt. Het ruwe materiaalgebruik geeft deze woning een ruw kantje, dat dankzij een doorgedreven detaillering toch leidt tot een verfijnd resultaat.
Schoten - oogartsen praktijk met woning. De wijk kenmerkt zich door een typisch Vlaamse mix van architectuurstijlen. Het project vertegenwoordigt een op het modernisme geïnspireerde hedendaagse vormgeving met een plat dak.
Het concept van de woning bestaat uit twee op elkaar gestapelde balken. Eén van deze balken vormt de begane grond. Hierin wordt de oogartsenpraktijk ondergebracht. Een groot gedeelte van de praktijk bestaat uit glazen wanden. Deze staan in sterk contrast met de gesloten wanden in baksteenmetselwerk van de rest van de praktijk. Dit contrast heeft te maken met het functioneren van de praktijk. De onderzoeken moeten in het donker gebeuren, terwijl dat de overige ruimtes zich meer op de groene omgeving van het project richten. De tweede balk wordt bovenop de balk van de begane grond gelegd. Deze bevat de woning die autonoom t.o.v. de praktijk gebruikt kan worden. Het uitkragende balkon van de verdieping vormt een luifel boven de inkom van de praktijk en de woning. De beperkte afmetingen van de voorgevel geven project een bescheiden indruk in het straatbeeld. Hierdoor krijgt de groene omgeving een prominente plaats op de voorgrond. Om het groene karakter van de woonparkomgeving te versterken wordt langs de perceelsgrenzen van het project een groenbuffer voorzien. Deze wordt aangevuld met groenaanplantingen verspreid over het perceel. De artsen willen meer betrokken worden bij de buitenomgeving, dewelke ze tijdens het uitvoeren van de onderzoeken moeten missen. Daarom werd een zeer lange glazen gang gerealiseerd langswaar de artsen moeten wandelen om de volgende patient uit de wachtzaal te halen. In de privéwoning zelf wordt de omgeving uitdrukkelijk bij het interieur betrokken. Groete glazen wanden bieden zichten in verschillende richtingen zonder een privacyprobleem te vormen naar de onderliggende praktijk van de oogartsen. De woning wordt overspoeld door natuurlijk licht, wat bijkomend versterkt wordt door het witte meubilair en de zeer lichte troffelvloer. Deze loopt door heel het project door en vormt zelfs de afwerking van de doucheruimte in de woning. Voor de keuken werd met zeer betaalbare materialen gewerkt, een doorgedreven detaillering en uitpuring zorgt ervoor dat deze keuken toch het nodige cachet gekregen heeft dat past bij de uitstraling van dit project.
Vakantiewoning Zuid Afrika
De uitgestrekte savanne maakt dankzij de volledig glazen buitengevel deel uit van het interieur van deze woning. De enorme panoramah schuifwanden kunnen volledig opengeschoven worden waardoor je werkelijk buiten leeft of slaapt. De beige betonnen dakplaat van deze woning wordt gedragen door twee balkvormige afgesloten volumes waarbinnen de sanitaire functies zijn ondergebracht. Een grote rotsblok die op het terrein te vinden was, doet mee dienst als dragend element om de slanke luifels te ondersteunen. Een beige betonnen overloopzwembad is mee in het terras geïntegreerd. Als antwoord op de fotografiepassie van de opdrachtgever werd er ook een drinkpoel met fotoschelter voorzien. Zo kan de wildlife haar weg vinden tot bij de woning waardoor natuur, omgeving en woning volledig met elkaar versmelten.
Schoten - vrijstaande industriele woning + kantoor. Ook dit perceel bevindt zich langs de Kempische vaart in Schoten. De opdrachtgever wenst een ruime vrijstaande woning te realiseren met een panoramisch zicht op de achterliggende vaart. Het gebouw moet tevens een eyecatcher vormen voor het kantoor dat van de woning deel zal uitmaken. Er wordt gebruik gemaakt van stalen industriële gevelpanelen dewelke de schil van de woning vormen. De voorgevel krijgt een statische vormgeving met een in het oog springende toegang. Langs het jaagpad is de achtergevel voorzien van verticale lamellen om de inkijk te beperken. Er wordt gewerkt met een lappendeken van gesloten, transparante en semitransparante vlakken waardoor een interessante compositie ontstaat. Het project wil een positieve impuls vormen voor de herwaardering van deze vaartsite. De vergane glorie van de talloze vakantiewoningen geven de eens zo populaire waterkant een negatief imago. Daarom wordt er voor een hedendaagse vormgeving met bijpassende materialen gekozen. Het opvallende ontwerp heeft als het ware twee gezichten. De voorgevel wekt een gesloten en mysterieuze indruk. De achtergevel geeft zich daarentegen helemaal bloot in een panorama naar de omgeving. Het project richt zich zo bewust op de belangrijkste troef van deze locatie.
Op de drukke en snelle Brechtsebaan staan verschillende panden die door middel van grote reclamepanelen, etalages en neonverlichting om aandacht schreeuwen. Deze woning wil echter een ingetogen bouwwerk worden, dat door zijn opvallend abstracte gevelcompositie en details toch in schaal staat met de weg waaraan het paalt. Een glazen inkomdeur trekt onmiddellijk de aandacht en leidt de bezoekers naar het interieur van deze bijzondere woning.
Van de grote snelheid van de Brechtsebaan is aan de vaart zelf niet veel te merken. Hier komen wielrenners en wandelaars tot rust. Het is dit panorama dat we zo veel mogelijk in het interieur van de woning willen betrekken. Daarom wordt de achtergevel grotendeels in glas uitgevoerd. Zo ontstaat er een interessante interactie tussen het gebouw en zijn omgeving. Een verticale lamellenwand zorgt voor de nodige zonnewering en beperkt gedeeltelijk de inkijk. Een spel van transparante, semitransparante en gesloten geveldelen vormen een hedendaagse compositie dat als een lappendeken rond het gebouw is gewikkeld.
Het interieur van het project is logisch en overzichtelijk opgebouwd. De begane grond is op gelijke hoogte gebracht met de dijk van de vaart door het maaiveld met 50cm te verhogen. Hierdoor worden de dagfuncties geflankeerd door een prachtig zicht op de vaart. Op de begane grond is tevens een kantoorruimte ondergebracht die door een glazen wand van de leefruimte is afgescheiden. De verdieping bevat de nachtvertrekken. Deze geven uit op een polyvalente nachthal en een dakterras. Het gebouw wordt volledig onderkelderd.
Brugge - loft cocon Manusje-van-alles Thierry Wille van Arthies Design is al jaren bezeten door interieurvormgeving, kunst en productontwikkeling. Het industriële pand dat hij recentelijk heeft aangekocht, moet tot een ruime en open loft worden omgevormd. Hierin zullen zijn eigen meubelontwerpen volledig tot hun recht komen en kan hij zijn creatieve geest eindeloos uitleven. De huidige hangar neemt het volledige perceel in beslag en grenst langs elke zijde aan aanpalende eigendommen. Hierdoor kunnen er geen nieuwe ramen in de buitengevel worden voorzien en is er geen private buitenruimte. Anderzijds leent het project zich wel perfect voor een coconwoning afgesloten van straatlawaai en omwonenden, waarbij er verschillende binnentuinen/patio’s worden gecreëerd. De voormalige tabaksfabriek werd omgevormd tot luxueuze loft. Zowel de industriële geschiedenis als het open karakter zijn hierbij behouden. Zo werd de binnenafwerking met industriële isolatiepanelen gerealiseerd en werd de ruimte zo min mogelijk onderverdeeld. Er werd voor een neutraal kleurenpallet gekozen, zodat de kunstcollectie van de eigenaar volledig tot zijn recht kon komen. De wanden en plafonds bestaan uit witgelakte staalplaat, de vloer uit grijs gepolierd beton en de keuken uit spierwit beton. De onder de nok van het dak zwevende volumes vormen het terrein van de kinderen. Ze beschikken er allebei over een volledig autonome ruimte. Om het pand van voldoende natuurlijk licht te voorzien werden er ogenschijnlijk willekeurig lichtstraten gepositioneerd. De steeds wisselende lichtinval, gedirigeerd door moeder natuur, brengt het interieur zo tot leven. In tegenstelling tot wat de industriële materiaalkeuze en de omvang van de ruimte doen vermoeden, heeft het resultaat een zeer serene en huiselijke sfeer.
Het perceel kenmerkt zich door een uitgestrekte voortuin en een onbelemmerd zicht op het achteraan gelegen agrarisch gebied. Bij het ontwerp van de woning hebben we deze kenmerken benut om de woning vorm te geven. Zo worden de eetkamer en keuken door middel van een groot raam op de voortuin georiënteerd en wordt het achterliggende gebied door grote gevelkaders in de zitkamer en slaapkamers gekadreed. Het volume van de woning werd bewust bescheiden gehouden door de garage achteraan op het perceel in te planten. Uit respect voor de privacy van de aanpalende woningen, werden er geen ramen in de zijgevel voorzien en werd de uitsprong op de verdieping centraal op het perceel voorzien waardoor langs beide zijden minstens 3m afstand tot de perceelsgrenzen gerespecteerd werd. Tevens loopt de bebouwing van de langs links aanpalende woning een heel stuk dieper, waardoor er geen inkijk mogelijk is.
De vormgeving kent een aantal zeer hedendaagse detailleringen. Binnenin krijgt de woning een open interieur zoals in een loft, waarbij de ruimtes in elkaar overvloeien en veel doorzichten ontstaan.
's Gravenwezel - renovatie vrijstaande woning Zowel in de huidige architectuurscène als in oudere realisaties zitten elementen die zowel bewust als onbewust de verbeelding prikkelen en beïnvloeden. Sterke lijnen en concepten zijn tijdloos. Daarom kiezen we bij het nieuwe ontwerp voor een hedendaagse vormentaal met grote glaspartijen. Er wordt een compositie gecreëerd met open en gesloten gevelvlakken. Door een hedendaagse detaillering ontstaan scherpe lijnen en grote contrasten. Deze vormentaal kan gecombineerd worden met traditionele materialen van de renovatie zoals baksteen metselwerk, zonder gedateerd en afgeleefd over te komen. De begane grond van de huidige woning wordt in het nieuwe voorstel volledig aan de dagfuncties gewijd en op de nieuwe verdieping komen de nachtfuncties. Zo ontstaat een strak blokvormig volume. In deze renovatie worden de bestaande wanden zoveel mogelijk behouden. Als tegenhanger van dit hoge woonvolume, wordt er een horizontale uitbreiding met thuiskantoor op de begane grond voorzien. Om het gebouw een betere relatie met het perceel te geven, wordt deze uitbreiding loodrecht op de bestaande woning geplaatst. Zo ligt het nieuwe gedeelte centraler op het perceel en ontstaan er verschillende sferen in de tuin. Deze verticale uitbreiding versterkt het volumeconcept van de woning waarbij een verticale en een horizontale balk elkaar snijden. De verticale balk wordt volledig in baksteen opgetrokken. Het formaat en de textuur van de nieuwe bakstenen op de verdieping, wordt op deze van de bestaande begane grond afgestemd. Beiden worden wit gekaleid, zodat een naadloos geheel ontstaat. De bestaande houten ramen worden vervangen door antraciet gemoffeld aluminium buitenschrijnwerk. Deze worden op een hedendaagse manier in de gevel gepositioneerd, zodat de bestaande gevelopeningen toch strak overkomen. Als contrast met de witte verticale balk, wordt de horizontale balk met gelijmd antracietkleurig metselwerk afgewerkt. Beide volumes gaan door hun contrasterend kleurgebruik in dialoog. Hierdoor ontstaat een samenhangende en leesbare architectuur. De bestaande toegang van de woning wordt behouden. Deze bevindt zich op de overgang tussen de twee balken. De grote betonnen tegels die de verharding van de oprit vormen lopen tussen beide volumes de woning in. Met dezelfde materialen worden eveneens de toegang tot de bureauruimte en het terras aan de woning gemaakt. Achteraan wordt dit terras overdekt. Om de garagepoort minder banaal te maken, krijgt ook deze een hedendaagse detaillering met een opvallende bedrukking die het huisnummer en de beroepsactiviteit van de bouwheer (producent communicatiemedia) weer-spiegeld.
Brasschaat - betonnen woning met tandartsenpraktijk
DE SUBTIEL AANGEBRACHTE SCHEIDING
Het combineren van een woning met een praktijkruimte is niet eenvoudig. Enerzijds wil je niet dat patiënten bij je binnenkijken, anderzijds niet voortdurend met je werk geconfronteerd worden. Een Antwerps echtpaar, dat samen een tandartspraktijk heeft opgezet, vond de oplossing in een L-vormig gebouw dat één geheel vormt en toch uit twee delen bestaat, gescheiden door een garage. Ook in tal van details kon de scheiding werk/privé met succes worden doorgevoerd.
Schuin geplaatste houten lamellen verhinderen inkijk vanaf de straat en geven toch een vrij uitzicht voor de bewoners. De deurbel bij de toegang tot de privéwoning is net zo zwart als de deurpost en daardoor kwasi onvindbaar voor wie er voor het eerst aanbelt. Zo verhinderen de bewoners dat patiënten die zich vergissen van toegangsdeur hun rust storen, subtiel maar efficiënt. Hun villa ligt in een spie tussen twee straten. De omvangrijke tuin is aan beide kanten grotendeels open. Een trampoline en een tussen de bomen gespannen speelelement laten zien hoe ideaal deze tuin is voor jonge kinderen. “Omdat we binnen aan drie kanten door glas omgeven zijn, kunnen we de kinderen makkelijk in het oog houden en zij ons eveneens,” zegt Julie. “Die openheid is ook kenmerkend voor het interieur. De eerste keer dat de kinderen naar boven liepen om te spelen vroegen ze of wij meegingen, maar al direct ontdekten ze dat ze ons ook van daar konden zien of horen.”
Psychologisch sas
De villa is opgetrokken in beton en een stoere, industriële uitstraling is wat haar van binnen en buiten kenmerkt. Het praktijkgedeelte is rechthoekig en bestaat uit een kelderverdieping en een gelijkvloers. Naast de wachtruimte en de receptie bevinden zich vier behandelkamers en een steriele ruimte. Met zoveel beton zouden de artsen de indruk kunnen krijgen in een bunker te werken, ware het niet dat elke behandelkamer voorzien is van een venster dat van de vloer tot het plafond reikt en dat bovendien kan worden geopend – een toevoeging uit het coronajaar. Boven de deuren en wanden is een halve meter glas. De wachtkamer geeft zelfs aan twee kanten uitzicht naar buiten. “De patiënten kunnen een stuk van de tuin zien als we hen behandelen. Zo’n panorama en al dat groen ontspant automatisch,” verklaart Julie. De architect heeft voor dit soort oplossingen meegedacht. “Ik heb voor de wachtkamer gekozen voor banken in een solid surface materiaal, met een tekening die terug komt in het kookeiland en in de douchewand,” zegt architect Frederik de Smet van icoon architecten. “Ik heb ook gezorgd voor uitsparingen onder het zitvlak, waar plaats is voor tijdschriften, zodat de zitplaatsen niet verloren gaan. Er is een toilet en een lavabo voor de patiënten en daarachter ligt de garage. Die dient als scheiding tussen werk en privé, fysiek maar in zekere zin ook als psychologisch sas.”
Zwevende wandkast
De toegangsdeur tot de garage is optisch weggewerkt in een houten wand. Je stapt direct de grote open keuken binnen, meer bepaald het deel waar de eetkamer staat, en naast de schuifdeur die toegang geeft tot de buitenkeuken en het overdekt terras. Opvallend aan de keuken is vooral de lange zwarte wandkast, die lijkt te zweven, op één stuk na waar zich de gashaard bevindt. De wandkast is verdeeld in compartimenten, waaronder één waarachter zich een computer met bureaublad bevindt, één die de drankkast herbergt en één die de koffiebar bevat. Zodra er één of meer deuren open staan, biedt de keuken een geheel andere aanblik dan daarvoor. De rij wandkasten loopt door tot buiten, waar ze plaats biedt aan speelgoed en tuingereedschap.
Meesterwerk van smeedkunst
Midden in de ruimte staat, of beter gezegd: hangt, een lange stalen trap. De dunne spijlen geven voldoende houvast en beschutting als men de zwevende trap bestijgt of afdaalt. Aan één kant lopen ze kunstig uit in een leuning. Een waar meesterwerk van smeedkunst. De gang leidt rechts naar de drie slaapkamers van de kinderen en links naar het slaapgedeelte van de ouders gescheiden door een centrale vide. Witte wandkasten in de gang dienen als opbergruimte en tegelijk als dressing. Ze stoppen bij de drempel van de badkamer, annex slaapkamer, die geen onderlinge afscheiding kent. Je kunt uit je bed met enkele stappen de douche in lopen of het ligbad in stappen. Vanuit die douche heb je bovendien via het trapgat het volle zicht op de tuin beneden. Maar, de scheidingswand is ook letterlijk maar een deur verder. Via een brede taatsdeur kan het hele slaapgedeelte worden afgesloten van de rest van het huis. Privacy is in deze woning overal binnen handbereik.
De andere straat
Met zijn L-vorm is deze villa eigenlijk het spiegelbeeld van die van de buren, niet toevallig, want dezelfde architect heeft beide woningen ontworpen en ze staan op wat oorspronkelijk één kavel was. De spievorm heeft als voordeel dat de patiënten via de ene straat kunnen binnenrijden en op één van de zes aangegeven plekken vóór het pand kunnen parkeren, terwijl de bewoners vanuit de garage met hun fiets via een tuinpad en een poortje een aparte toegang hebben tot de andere straat. Dat is dan weer net buiten het zicht van eventuele patiënten in de behandelstoelen van de praktijk. Zelfs dan is er door de architect een subtiele scheiding aangebracht tussen werk en privé. “Ik heb het als kind meegemaakt dat de grens tussen woonhuis en praktijkruimte erg onduidelijk was,” zegt Julie. “Dat is niet plezierig en dat wilde ik in onze woning koste wat het kost vermijden. Mochten we trouwens ooit besluiten het huis te verkopen, dan kan de praktijkruimte zonder veel kosten worden getransformeerd in iets anders. De wanden tussen de kamers kunnen makkelijk worden gedemonteerd.”
Maar voor het ooit zover is mogen de nieuw aangeplante bomen hun volle wasdom bereiken, de kinderen een gelukkige jeugd doormaken en de patiënten hun gebitten intact houden. De grote betonnen platen die de muren van de villa vormen getuigen met hun stevigheid alvast van dit onverzettelijke en gezonde voornemen.
Tekst: Jeroen Kuypers/Fotografie: Yannick Milpas
Torhout - kapsalon + appartementen In het centrum van Torhout worden twee panden vervangen door een nieuwbouw kapperszaak en drie appartementen. Het ontwerp moet een blikvanger worden die de sfeer en kwaliteit van het kapsalon weerspiegelt zonder overdadig over te komen. De gevel vormt een gestileerde verwijzing naar het salon waarbij een wirwar van lange stroken symbool staan voor het kappen van het haar. Dit lijnenspel loopt door in de bovenliggende bouwlagen en het dak waardoor de voorgevel één geheel vormt en de woonfunctie discreet op de achtergrond verdwijnt. Deze hedendaagse ruimtelijke vormgeving vormt ook de basis voor de interieur-beleving van het ontwerp.
Wie Seppe Smits, Loranne Smans of Sebbe De Buck aan het werk wil zien, kan dat straks op de voormalige skipiste in domein Kattevennen in Genk. Hierop komt een volledig nieuwe oefenschans voor topsporters en aanstormend snowboardtalent. Het is de enige professionele piste in België. Wereldwijd zijn er zelfs nog maar 4 soortgelijke dry slopes gebouwd. Deze piste kan dan ook ingezet worden voor wereldbekerwedstrijden op internationaal niveau.
Ingenieus ontwerp
Het ontwerp van de dry slope in Genk is daarbij geïnspireerd op de olympische set-up en belooft een ingenieus staaltje van topsportvoorziening te worden: 30 meter hoog en 7 meter breed, met een helling van 30 graden. De kicker onderaan is verstelbaar in hoogte. De snowboarders komen neer op een groot landingskussen, afkomstig uit Canada. Bovenaan de dry slope is een overdekte starterszone voor de sporters. De piste zelf wordt uitgerust met camera’s zodat de atleten hun sprongen kunnen analyseren en verbeteren. Hiervoor zal er een samenwerking worden aangegaan met enkele hogescholen en universiteiten.
Bezoekers welkom
De dry slope zal voorlopig alleen toegankelijk zijn voor professionele snowboarders en skiërs. Er wordt wel een uitkijkplatform gebouwd waar bezoekers een mooi uitzicht hebben over het nationaal park Hoge Kempen. De dry slope zal trouwens afgewerkt worden met reflecterende buitenafwerking zodat de constructie naadloos opgaat in de omgeving.
BCS Swinnen is zeer trots dat dit project aan ons is toegewezen. We gaan samen met enkele van onze vaste onderaannemers voor een topprestatie en zijn ervan overtuigd dat we België hiermee op de kaart zullen zetten in de snowboardwereld!
Ontwerp: icoon.be architecten
Uitvoering: Buro B
Deze tijdloze baksteenwoning nestelt zich perfect in het groen van Kapellenbos. Strakke geometrische volumes, gestapeld als lego blokjes, bepalen er de binnenruimtes en doorzichten. Een doorgedreven minimalistische detaillering zorgt voor scherpe lijnen die het volumeconcept versterken. De natuurlijke heidetuin past perfect in de omgeving en zorgt voor een mooi contrast tussen de geometrische volumes gelijmd metselwerk en de natuur.
Fotos Evenbeeld
Zweven zonder grenzen
De eigenaar van een marketingbureau en zijn partner wilden een ruimtelijke woning met veel licht, met een afsluitbare plek voor thuiswerk in relatie met de leefruimte en de omgeving. De architect van hun keuze, Frederik De Smet, richtte de oriëntatie naar weilanden aan de achterzijde, maar ook aan de voorzijde is de woning verrassend open. Binnen overheerst een uitzonderlijk ruimtelijk gevoel met in elkaar overvloeiende functies die toch hun eigenheid behouden. Het resultaat laat in niets vermoeden dat er met een beperkt budget gewerkt werd.
Dilemma
De eerste knoop die bouwheer en architect moesten doorhakken was welke ruimte uitzicht op het achterliggende groen zou krijgen. De leefruimte haalde het daarbij van het thuiswerkkantoor. Om ze loodrecht te richten naar het uitzicht over de weilanden moest de glazen achtergevel onder een hoek geplaatst worden ten opzichte van de rest van de woning. Daardoor ontstond er een spievormig overdekt terras achter de woning.
Zwevend wit volume
De woning toont ook een verrassende openheid aan de straatzijde en lijkt zich bloot te geven aan voorbijgangers met een beglaasde toegangszone en een groot raam in de leefruimte. De gelijkvloerse verdieping is een lichte structuur die dieper ligt ten opzichte van het ‘zwevende’ volume in wit sierpleister van de bovenverdieping. Daardoor ontstaat er een dubbele carport. Een semitransparante wand in zwart gecoat strekmetaal tussen carport en leefruimte onttrekt de auto’s aan het zicht. Hij beperkt tegelijkertijd inkijk en laat het ochtendlicht toch tot diep in de woning vallen.
Spel zonder grenzen
De transparantie ten opzichte van de omgeving is binnen consequent doorgetrokken. Er zijn nauwelijks grenzen, niet tussen binnen en buiten en niet tussen de ruimtes onderling. Die worden gedefinieerd door drie gesloten volumes: de bijkeuken, de was- en bergruimte en de bureaukasten. Elk kreeg zijn eigen afwerkmateriaal waarmee het zich visueel afzet van het sierpleister van het gepleisterde bovenvolume. De afwerking in sierpleister was niet enkel een budgettaire kwestie. Door het witte plafond binnen en buiten door te laten lopen, net als de gewolkte vloer in polybeton, vervagen alle interne en externe grenzen.
‘De woning nodigt uit om er in en er rond te bewegen. Alles vloeit in elkaar over en geeft de bewoners het licht en de ruimte om zich te ontplooien.’
Interne privacy
Openheid troef dus, maar alle ruimtes kunnen wel door middel van mobiele wanden van elkaar afgescheiden worden, wat wel eens nodig is bij thuiswerk. De toegangszone kan op dezelfde manier van de leefruimte afgesloten worden. De bewoners kunnen hun openen uitbundige woning dus altijd even in zichzelf doen keren, terwijl elke ruimte toch met de buitenruimte verboden blijft, ofwel aan de tuinzijde, of aan de centrale patiotuin. Die ligt in het hart van de woning en geeft de ruimtes die zich errond genesteld hebben een beetje intimiteit ten opzichte van het uitzicht op de omgeving. De patio biedt een lichtspel dat de hele dag in beweging is en de woning vol leven brengt.
Uitgelicht
Op de verdieping is er eerder een tweedimensionale lichtbeleving, met telkens een halve dag diffuus en vervolgens rechtstreeks zonlicht. Elke dag wordt afgesloten met een zonsondergang achter de weides. Daarna neemt de kunstverlichting het over in heel de woning. Een spel van licht en schaduw geven ruimtes terug diepte na het wegvallen van het uitzicht. De armaturen ondersteunen de strakke architectuur met hier en daar een warmer accent.
Een trio van kleuren
Warme toetsen vinden we ook in de keuken- en bureaukasten, een ontwerp van interieurarchitect Sofie De Backer. Achter wegdraaiende zwarte en witte volkernfronten zitten nissen in notalaarfineer notelaarfineer verstopt en ook de onderkasten van het kookeiland zijn in hetzelfde materiaal uitgevoerd. Het werkblad is van Dekton. Dat zwart, wit en notelaar de bepalende kleuren zouden worden, lag al snel vast. Ze vormen een sobere achtergrond voor het losse meubilair. Zwart vind je eerder in de leefruimte, het lichtere ‘no nonsense’ materiaal in het kantoor. Beide zijn aangevuld met accenten in notelaarfineer.
Ochtendspits
Op de bovenverdieping licht ligt een lichtgekleurd eiken parket. Om budgettaire redenen koos de bouwheer voor één badkamer, tussen de kinderkamers en de ouderlijke slaapkamer. Het gezin van vier moet dus goede afspraken maken rond de ochtendshift. De ruimte is naadloos afgewerkt met wit polyurethaan. Het bad staat precies ter hoogte van het venstertablet om optimaal van het groene zicht te kunnen genieten, net als de bureaus in de kinderkamers.
totaalrenovatie Kortenberg
De ouderlijke woning wordt verbouwd met respect voor het verleden. De wanden in ruw metselwerk worden in het interieur gekaleid waardoor ze zichtbaar blijven. De gevels worden omgevormd tot superstrakke volumes in ruw metselwerk als knipoog naar het verleden. Langs de straatkant ontstaat een vreemde bakstenen sculptuur die door het gebrek aan ramen een opvallende verschijning vormt in het straatbeeld. De slaapvertrekken krijgen hun natuurlijk licht via volledig geautomatiseerde platdakramen. Via een zwartglazen wand naar de nachthal krijgen ze een zicht op de leefruimte en achterliggende tuin. Deze is glooeiend, waardoor het zwembad door middel van betonnen keerwanden zich in het landschap nesteld. De gevelcompositie is ontdaan van elk traditioneel detail zoals dakranden en raamdorpels, waardoor ze, ondanks het traditionele materiaalgebruik, een tijdloze uitstraling krijgt.
Brecht - strakke vrijstaande woning. De passie van de bouwheer heeft in deze woning een prominente plaats gekregen. Zo wordt een groot deel van de woonoppervlakte ingenomen door een stalplaats voor zijn wagencollectie. Deze moest zodanig in de woning worden ingebracht dat ze subtiel bij de leefruimte betrokken werd. Om dit te realiseren is de woning in drie onderdelen opgesplitst: de leefruimte, de wagenstelplaats en de slaapvertrekken. Elk van deze onderdelen krijgt vorm in afzonderlijke balkvolumes. Langs de straatkant ligt de grotendeels gesloten wagenstelplaats, waardoor de privacy van de woning wordt verzekerd. Achteraan aan de tuinzijde ligt de open leefruimte. De zone tussen beide balken wordt met een terras en zwembad ingevuld. Enkele strakke grote ramen in de wagenstelplaats zorgen ervoor dat deze op bepaalde plaatsen van de woning betrokken worden. Het slaapkamervolume wordt bovenop de twee eerste balken geplaatst, waardoor een gedeelte van de buitenruimte een overdekt terras vormt. Zo definieert de blokkencompositie van de woning ook de buitenruimte, die de bouwheer als een verlengde van de leefruimte ziet. De daken van de twee onderste balkvolumes doen dienst als dakterras. Door de doordachte compositie van de verschillende ruimtes, kan de woning achteraf perfect tot woning met praktijkruimte worden omgetoverd. De wagenstelplaats krijgt dan bijvoorbeeld een kantoorfunctie. De woning is in essentie een compositie van drie balkvolumes. Een eerste balk ligt evenwijdig met de straat en opent zich met het oog op de privacy alleen naar het zwembad en de achtergelegen leefruimtes. In de tuin is een glazen balk geplaatst met daarin de leefruimte. Tussen beide balken nestelen zich het zwembad en het overdekte terras. De verdieping staat dwars op de straat en steunt op de twee voorgaande balkvolumes. Zo ontstaat het voor deze woning kenmerkende spel van volumes, open en gesloten delen en doorzichten. Oorspronkelijk wilden we elke balk ook zijn eigen gevelmateriaal geven voor een duidelijker leesbaar concept. Uiteindelijk kozen we voor één gevelmateriaal, een buitenpleister, waardoor een witte met ramen geperforeerde sculptuur ontstond. Het volumespel van de woning loopt zo ononderbroken door.
Het gebouw is naar de wens van de opdrachtgever volledig open getrokken naar zijn omgeving, waardoor er verschillende doorzichten ontstaan. De strakke woning bevat geen afgesloten kamers, maar in elkaar overvloeiende zones die baden in het licht. Een serene open inkomhal leidt de bezoekers langs een patio, waar ze een eerste zicht krijgen op de buitenruimte en het zwembad. Doordat deze als het ware door het gebouw worden omarmd, ontstaat een zeer intieme en passende sfeer die refereert naar luxe resorts in zonnige oorden. Via de inkomhal kom je in de ruime leefruimte, waar in tegenstelling tot de patio een uitbundige sfeer hangt met een panoramisch zicht op de tuin en achterliggende bos. Centraal staat het kookeiland waar al in de in vroege vooravond met de voorbereiding van de gerechten kan worden gestart. Wanneer 's avonds het licht wordt gedimd krijgt de zithoek van de leefruimte een intiemere sfeer die zich door de buitenverlichting terug op de omsloten patioruimte richt. Het centraal gelegen zwembad vormt een baken van licht waarrond de leefruimtes zich nestelen. Een subtiele sfeerverlichting in de garage trekt deze zacht mee in de leefruimte, geflankeerd door de dansende vlammen van een lange gashaard onder de zwevende wandkast. Verschillende doorzichten laten de grens tussen binnen en buiten vervagen. Als het echt laat wordt en de opdrachtgever nog werkt in zijn bureauruimte, kijkt hij uit op het zwembad en de omliggende ruimtes, voordat hij zich naar de intieme slaapvertrekken begeeft. De woning onderscheidt zich van de doorsnee hedendaagse nieuwbouw doordat ze niet een aaneenschakeling is van kamers van inkom tot de obligate leefruimte aan de tuin. Ze is opener, boeiender en vooral ruimtelijker benaderd, met het zwembad als spil waarrond alle functies geschikt zijn. Die vondst heeft de woning volledig open getrokken en de ruimtes aan elkaar gelinkt.
De woning staat in een doorsnee verkaveling met als grote pluspunt het achtergelegen bos. De glazen wandvlakken van de strakke leefruimte werpen zich volledig op dit zicht en versterken zo de relatie met de buitenruimte. Door de centrale plaatsing van de patio vormt de woning zelf de omgeving voor deze buitenruimte, waardoor je nog meer de pluspunten van die omgeving ervaart. De patio maakt doorzichten mogelijk en heeft de woning opengetrokken.
De schil van het gebouw werd zowel langs de buiten- als de binnenzijde
neutraal wit opgevat zodat ze visueel doorloopt en de grens tussen beiden
doet vervagen. Om die reden zijn ook de raamkaders in de vloer ingewerkt. Het vaste meubilair is ook wit, waardoor we een blank canvas creëerden voor het losse meubilair. Om meer warmte en huiselijkheid te brengen kozen we voor een parketvloer waarvan de kleur doorloopt in de houten vloeren van de terrassen. In de kleine maar functionele badkamer doen de witte gietvloer en dito meubilair alles ruimer ogen, net als de halfhoge spiegelwand als afscheiding tussen douche en lavabo. De witte wand in grillige natuursteenstrips brengt er warmte binnen zonder af te wijken van de neutrale kleur van de bouwschil. De keuken staat centraal in de leefruimte op het parket als een meubel dat in de open ruimte werd geplaatst zonder deze ruimte op te willen delen.
Mede dankzij de duidelijke communicatie van de bouwheer over zijn wensen hebben we die op spectaculaire wijze kunnen vertalen in het ontwerp. Ik ben bij elke realisatie steeds weer aangenaam verrast door het spel van natuurlijk licht in het gebouw, hetgeen in een 3d-visualisatie moeilijk te simuleren is. Het gebruik van grote glaspartijen in de leefruimtes vind ik essentieel voor de woonbeleving ervan, ook al is dat niet altijd even evident met de steeds strenger wordende regelgeving rond epb-normen. Ook de ruimtebeleving met de verschillende doorzichten die dit project kenmerken draagt in sterke mate bij tot hoe de woning ervaren wordt. Ik kan voor leeffuncties geen afgesloten kamers ontwerpen zonder onderlinge relatie. Dit strakke ontwerp is een interessant netwerk waar doorzichten, relaties, sferen, licht en openheid een samenhangend en zintuigprikkelend geheel vormen.
speelse HOB Zegersdreef Brasschaat
Zusterliefde in het groen
Een jong gezin ruilde de stad in voor de groene omgeving van Brasschaat, waar ze een open woning wilden met zicht op het groen en veel doorzichten. Vertrekpunt voor architect Frederik De Smet was een halfopen bebouwing die hij moest koppelen aan de woning in opbouw van de zus van de opdrachtgeefster. Qua materiaalgebruik en uitzicht moesten beide woningen één geheel vormen. Naast een zitkuil stonden ook een thuisbureau en verlichte nachthal op het verlanglijstje. De voortuin mocht zeker bij het interieur betrokken worden.
Open-minded
De woning heeft een verrassend speels en open interieur dat aan alle kanten van natuurlijk licht wordt voorzien en het open-minded karakter van het jonge gezin weerspiegelt: een kookeiland dat dienst doet als trap, een bad dat een balustrade vormt langs een vide, glazen schuifwanden en een loungenet in plaats van een balustrade. De koppeling aan de woning van de zus vertaalde zich in een bakstenen gevel met hellend pannendak. Het gevelmetselwerk in rode baksteen kreeg een abstracte uitstraling en werd aangevuld met een garagevolume in zwart gebeitst hout. De overgebleven gevelvlakken zijn in glas uitgevoerd en kregen eenzelfde abstracte detaillering.
Open plan
Bureau icoon.be architecten probeert ruimtes te definiëren door met grote volumes te werken in plaats van ze door muren te begrenzen. Daardoor ontstaat een open plan met veel doorzichten. Bij de uitwerking van de details houden ze het beeld van de driedimensionale compositie vast en werken alle overbodige elementen weg.
Vide als lichtbron
Een bezoeker betreedt de woning via de zijgevel centraal in de leefruimte. De inkom wordt afgebakend door de zitkuil en het houten garagevolume met de vestiaire, een thuisbureau en het gastentoilet. Van hieruit heb je een zicht over de zitkuil naar het ruim 9 meter lange witte kookeiland. Achter het garagevolume ligt het thuisbureau in een blauwstalen nis, waar het uitkijkt op de voortuin. Een van de betontrappen brengt je naar het kookeiland, van waaruit je via een in de vide zwevende trap naar de verdiepingen kunt. Via de speelse trap bereikt het licht van de nachthal en de vier dakvensters de vide.
De hogere regionen
Op de eerste verdieping leidt de trap naar een centrale nachthal met zicht op een balkon met groendak en de zijtuin. Grote pivoterende deuren sluiten de slaapkamers van deze nachthal af. De badkamer mist ramen, maar rekent op het natuurlijke licht van de opengewerkte vide en trap. Op de dakverdieping betreed je de masterbedroom via de dressing met ingewerkt toilet. Een zwartglazen schuifwand kan de ruimte van de vide afscheiden, maar ook de slaapkamer afsluiten van de dressing en badkamer of de inkijk via het grote raam naar de douche beperken.
Wit speelt hoofdrol
De zitkamer kreeg een eigen sfeer door ze in een zitkuil te plaatsen en van een warm eiken parket te voorzien. Het niveauverschil tussen de keuken en de rest van de leefruimte loopt door in het terras en de buitenomgeving, waardoor de ramen van de zitkuil boven het parket komen. Op de verdiepingen werden, behalve bij de zwartglazen schuifwand, alleen maar lichte materialen gekozen. Een witte trap, wit maatwerk en een lichte gietvloer weerkaatsen het licht maximaal. De gietvloer loopt door in de verscholen inloopdouche, waar hij tegelijk de wandafwerking vormt. Als handtekening kreeg ook deze woning de typische ‘wastafelmeubels zonder wastafel’ van Frederik De Smet.
Zilveren wolk
Het hellende dak van de woning werd volledig met zonnepanelen bedekt. Het thuiskantoor werd in blauwstaal uitgevoerd. De antiroestbehandeling ervan geeft het een antracietkleur, die bij het zwarte garagevolume aansluit, maar toch de slankheid van staal behoudt. Het witgepleisterde plafond van het interieur loopt naadloos over in het plafond van de luifels rondom de woning. De gietvloer van de verdieping is een gesmeerde vloer met als kleurnaam Silver Cloud. Deze techniek geeft een licht gewolkt resultaat, dat de ambachtelijke manier van aanbrengen duidelijk zichtbaar laat.
Ontplofte saaiheid
De bijna saaie anonimiteit van de gevel door zijn traditionele materiaalgebruik en abstracte vormgeving ontploft in een spectaculair interieur van doorzichten en speelse oplossingen. Zelden ging een opdrachtgever zo ver mee in een ontwerp. Hierdoor heeft Frederik De Smet oplossingen kunnen toepassen die ook de woonbeleving ten goede komen. Bij de inrichting werden zelfs zijn voorstellen voor het losse meubilair gevolgd, waardoor het plaatje in zijn hoofd werkelijkheid is kunnen worden.
half ondergrondse woning Erpe-Mere
Deze bescheiden vrijstaande nieuwbouwwoning moest met respect voor haar omgeving worden opgetrokken. Die wordt gekenmerkt door een oude windmolen, welke het hoogste gebouw in de omtrek moest blijven. Geen eenvoudige klus aangezien het perceel een zeer groot hoogteverschil kent. Hiervan hebben we dankbaar gebruik gemaakt door de helft van de woning ondergronds te voorzien. Een dubbele carport geeft er uit op een ruime glazen inkomhal, van waaruit de slaapvertrekken toegankelijk zijn. Deze liggen langs een ondergrondse patiotuin aan de achtergevel. Het leefgedeelte van de woning kreeg plaats op de verdieping. Waar het, dankzij het sterk hellende perceel, ook rechtstreeks toegang heeft tot de tuin. De bewoners wensten de oude windmolen bij het interieur te betrekken. Dat realiseerden we door een grote glazen gevel naar de molen te richten. Doordat de leefruimte zich op de verdieping bevindt t.o.v. de straat, ontstaat er geen inkijk. Je kijkt letterlijk over de hoofden van de voorbijgangers naar het uitzicht. Bij de indeling van de leefruimte werd dezelfde eenvoudige aanpak gehanteerd. Eén centraal bergingvolume definieert er de verschillende ruimtes: keuken, zithoek, eethoek en thuisbureau. Elk heeft haar eigen sfeer en zicht op de omgeving. Dankzij enkele grote schuifwanden kan het thuisbureau eenvoudig van de rest van de leefruimte worden afgesloten.
zwarte betonwoning Duffel
Wat doe je als architect als een door de opdrachtgever gevraagd L-vormig grondplan door de beperkingen van de bouwgrond niet optimaal of zelfs niet mogelijk blijkt te zijn? Antwoord: die wens intelligent interpreteren en de andere wel realistische eis van veel glas en contact met het omliggende groen overmatig toepassen. Dat is wat Frederik De Smet van icoon.be architecten deed. Het slaapgedeelte voor de kinderen werd ondergronds ondergebracht zodat het volume bovengronds beperkt gehouden kon worden. Daardoor konden het gelijkvloers en de beperkte verdieping zich maximaal richten naar de groene omgeving.
Geen L- maar wel een C-vorm
Het perceel is volledig door groen omgeven, behalve aan de linkerzijde waar het grenst aan de naburige eigendom. Van dat groen wou de opdrachtgever compromisloos genieten. Met een antracietgrijze C-vormige betonnen constructie, bestaande uit een geaccentueerde luifel, een verhoogde vloerplaat en een gesloten wand, stelt de architect een statement om aan die wens te voldoen. De drie overige gevels zijn volledig in glas uitgevoerd om het ‘grenzeloze’ effect te versterken. De master bedroom met badkamer en dressing bevindt zich in en beperkt zwartglazen volume op de eerste verdieping.
Barrièrevrij
Alles werd in het werk gesteld om de vormgeving zo puur en abstract mogelijk te houden. Geen dakranden, geen zichtbare raamprofielen, weggewerkte lichtarmaturen, ruwbouw is afwerking. Zelfs de glazen balustrades aan de ondergrondse patio en inrit naar de garage werden in een onzichtbaar uitgezaagde sleuf gemonteerd. Ook het zwembad werd zo onzichtbaar mogelijk geïntegreerd in het tuinontwerp. Het met zwarte natuursteen beklede haardvolume op het overdekte terras is de enige verticale toevoeging aan de uitgesproken horizontaliteit van het gevelontwerp.
Helder
Het plan is bijzonder helder opgebouwd. Zowel op de begane grond als op de verdieping bepaalt een strategisch ontworpen centraal volume de indeling. Rondom de berging van het gelijkvloers situeren zich respectievelijk de inkom, de zithoek, de keuken en de eethoek. Overal heb je onbelemmerd zicht op het groen van de tuin. Op de verdieping vervult de sanitaire cel dezelfde functie. Met een trap in massieve stalen treden kom je via de ruime dressing in het slaapkamergedeelte van de ouders. Ook hier een majestueuze uitkijk op de omgeving. Het grote dakterras breidt de slaapkamer uit met een zonovergoten buitenruimte.
Aan beleving geen gebrek
De kinderkamers bevinden zich in een ondergrondse verdieping samen met een badkamer en een parkeergarage. De eenvoud waarmee de nochtans luxueuze kamers zijn geconcipieerd heeft alles te maken met hetzelfde materiaal waarmee de kasten en de muren zijn afgewerkt. Alles lijkt één geheel. Via de plafondhoge ramen kijken de kinderen uit op een patio van waaruit ze met een trap rechtstreeks naar de tuin en het zwembad kunnen. Aan beleving geen gebrek.
Classy
Ondanks het ruwe beton en de overwegend donkere kleuren, is het interieur heel warm en uitnodigend. Het antracietgrijs van het beton komt terug in het parket in gerookte eik en de blauwstalen kolomkasten in de keuken. Een donkergroene natuursteen en accenten in messing vullen het geheel verder aan. Het zwarte van het glas op de verdieping wordt gecounterd door lichte vloeren in microtopping, lichte gordijnen die de nodige privacy in de slaapkamer en badkamer mogelijk maken en de lichte kleur van de wanden en het plafond. Het interieur voelt ondanks het beperkte kleurenpalet en dankzij het vele glas, gesofistikeerd en classy aan.
Mysterieus loyaal
De eenvoud en puurheid die deze woning uitstraalt verhult de graad van detail en het noodzakelijke ambacht die nodig waren om deze eenvoud te bekomen. Het ontwerp geeft niet meteen alle geheimen prijs en blijft verrassen. Het zwarte glas van de ramen en de gevelbekleding van het slaapvolume versterken het mysterieuze gevoel, terwijl de overvloed aan licht en zicht dan weer openheid predikt en loyaliteit toont ten opzichte van het vele groen in de omgeving. Afwijken van een belangrijke eis van de opdrachtgever kan zo zijn voordelen hebben!
foto's Evenbeeld
warm zuiderse vrijstaande woning Brasschaat
LOEPZUIVER CONCEPT MET PERSOONLIJKE ACCENTEN
De villa’s die icoon architecten in de Antwerpse noordrand heeft gerealiseerd, kenmerken zich door hun uitgesproken modernistische stijl, hun openheid, gebruiksvriendelijke indeling en onderhoudsvriendelijke karakter. Die aspecten zijn ook terug te vinden in deze langwerpige woning, maar dit keer aangevuld met warme materialen en een unieke gevelbedekking. Die extra’s zijn het resultaat van een intensieve en geslaagde ideeënuitwisseling tussen opdrachtgevers en architect.
De Voorzijde I Verlengde Wanden
Het huis is aan de zijkanten en van achteren omgeven door een zeer royale tuin, met aan de randen oudere en hogere bomen. Die hebben het voordeel dat een nabijgelegen gewestweg er volledig door aan het zicht onttrokken is. Ook de voorzijde biedt een grote mate van privacy. De villa is gesloten aan de straatzijde en de diepe entree versterkt dit ‘eigen terrein’-gevoel. De opzet van de voorkant is bovendien een prachtig spel met de optiek. De lange natuurstenen gevel loopt door in een lange glazen entree, die op zijn beurt weer doorloopt in een houten wand, die al in de inkomhal begint en zich dus buiten voortzet. In de houten buitenwand is de garagepoort verwerkt, bijna onzichtbaar, in de binnenwand is datzelfde gebeurt met de deuren naar onder meer toilet en bergruimte. Het zijn dit soort ingenieuze vondsten waar architect Frederik De Smet om bekend staat. Hij weet als weinig anderen de esthetische aspecten van moderne materialen en bouwstijlen goed in de verf te zetten.
Unieke Spaanse Gevelsteen
“We hebben in de zijgevel een extra bergruimte voor onze vuilcontainers”, zegt de bewoonster, “nog zo’n leuk idee van Frederik. Maar hij heeft evengoed geluisterd naar ons als wij naar hem. We wilden geen voorgevel in wit crepie – dat vonden we te kil – maar toen we ons gingen verdiepen in flagstones konden we daar toch ook niet onze keuze bepalen. Als puntje bij paaltje kwam, vonden we die steenstrips niet natuurlijk genoeg overkomen. We zijn toen zelf op zoek gegaan naar natuurstenen die wél de volmaakte illusie konden bieden en die vonden we uiteindelijk helemaal in Spanje. We hebben zelf een vrachtwagenlading besteld en naar hier laten komen, maar we zijn erg blij dat we dat gedaan hebben. De stenen die op de betonnen muur zijn geplaatst ógen niet alleen echt, ze zijn het ook. In sommige zie je de sporen van schaaldieren nog in de kalk zitten.”
De Leefruimtes I Verlengde Woonkamer
De Spaanse stenen bedekken ook de achtermuur van het overdekte terras. In feite is dit méér dan zomaar een plek om buiten te zitten, want er staan meubelen, er is een open haard en er staat zelfs een televisiescherm. Zo’n haard en een televisiescherm zijn er ook in de woonkamer. “Wij noemen het terras daarom onze verlengde woonkamer”, zegt de bewoonster. Omdat de zijkant en de achterkant van de woning volledig van een glazen pui zijn voorzien, lijkt er ook weinig scheiding tussen binnen en buiten te bestaan. Ook de keuken is weer langwerpig, met een kookeiland dat daardoor de gezelligheid heeft die eerder bij een bar hoort. Daarachter bevindt zich een massief blok, waarin de bijkeuken is ondergebracht. Zo’n blok op zich is niet uniek in de hedendaagse woning, maar het feit dat ze van twee kanten te betreden is wel. “Die suggestie kwam van mij en Frederik nam ze over”, verduidelijkt de bewoonster. “Zijn stijl beviel ons erg, maar wij wilden ook wat meer ouderwetse gezelligheid in de woning brengen. Dus kozen wij hier en daar toch voor warmere materialen, dus voor een houten vloer in plaats van een betonnen. Of we lieten in de woonkamer plankjes aanbrengen waarop we foto’s konden zetten. Daarin vonden we elkaar telkens zonder enige discussie.”
De Slaapvleugel I Sterke Visuele Verbondenheid
Het leidde tot persoonlijke accenten maar tegelijk tot een loepzuiver architectonisch concept, dat in heel de woning is doorgedreven. Zo is er achter het bijkeukenblok ruimte gecreëerd voor een thuiswerkplek. Die bevindt zich onder de trap, maar omdat die bestaat uit losse treden die in de muur zijn bevestigd -opnieuw een typisch kenmerk van Icoon Architecten – is die werkplek niet donker of benauwd. Op de bovenverdieping komen de pluspunten van het concept zo mogelijk nog beter uit de verf. De masterbedroom, de badkamer en de fitnessruimte staan haaks op de ruimtes op het gelijkvloers en zijn verbonden door twee gangen. Omdat de bewoners hebben afgezien van een balustrade is de visuele verbondenheid met de tuin nog een stuk sterker dan ze met de hoge ramen toch al is. “In plaats van nog een extra slaapkamer te maken, heb ik de bewoners ervan kunnen overtuigden de ruimte naast de badkamer als hobbykamer in te richten”, aldus Frederik de Smet. “Ik vond het ook overbodig afscheidingen te voorzien. Hoewel de kamers met schuifdeuren kunnen worden afgesloten, staan ze het grootste deel van de tijd eenvoudigweg open.”
De Tuin IKleurrijk
De tuin voelt overal nabij maar is dat ook. De woning is zodanig geconstrueerd dat je er overal toegang toe hebt en dus makkelijk binnen- en buiten loopt. Opvallend dat bij zo’n ruim terras geen zwembad staat, maar de bewoners besloten dat dit te weinig gebruikt zou worden en de investering niet waard was. Het uitgespaarde geld werd in plaats daarvan in de tuin gestoken. Die blinkt dan ook uit door ruime en kleurrijke bloemenperken. De villa is ook zo ontworpen dat je je graag door de ruimtes beweegt en overal het gevoel hebt thuis te zijn. Wat van buiten als een langwerpig blok oogt, voelt van binnen eerder als een cocon. De twee mopshonden die ons overal door het huis volgen, onderstrepen dit feit met hun speelsheid en vriendelijkheid. Wat dit huis vooral bewijst, is dat de samenwerking tussen architect en opdrachtgevers soms méér kan zijn dan de som der delen. Wanneer ze elkaars expertise én woonwensen ten volle respecteren, krijg je een vruchtbaar samenspel, met het architectonisch concept als de taart en de gedetailleerde aanpassingen van de bewoners als de kers daarop.
Tekst: Jeroen Kuypers/Fotografie: Yannick Milpas
Merelbeke - in het maaiveld verzonken vrijstaande woning
De grootste uitdaging voor deze nieuwbouwwoning vormde ook haar grootste opportuniteit. Het perceel waarop de woning komt heeft namelijk een aanzienlijke helling, waardoor de leefruimte beter op de verdieping dan op de begane grond zou komen. Zo komen de woonfuncties perfect uit met het tuinniveau. Aan de straatkant zweeft deze verdieping boven het maaiveld waardoor een overdekte inkom en carport ontstaat. De slaapvertrekken bevinden zich ondergronds en krijgen via een patiotuin natuurlijk licht. Als gevelmateriaal werd voor gelijmd metselwerk gekozen om het zwevende effect van de voorgevel wat meer dramatiek te geven en de zware woning een schijnbaar lichte uitstraling te geven.
Zonevreemde betonwoning Ruiselede
Op een groen perceel te midden van de velden maakt de oude woning plaats voor een nieuw verhaal in beton. De wens van de opdrachtgevers was om een interessante ruimtebeleving te bekomen waarbij gespeeld wordt met niveauverschillen en sferen in het interieur. Zo wisselen ruimtes met verschillende plafondhoogtes elkaar af en zakt de vloerafwerking in de ene kamer onder het maaiveld, om elders dan net licht verhoogd boven het maaiveld een plaats te krijgen. Een centrale patiotuin brengt licht tot diep in de woning en zorgt voor een bepaalde zonering tussen het dag- en het nachtgedeelte. Als gevelmateriaal wordt voor een tijdloos plankenbekist beton gekozen dat warmte en ambachtelijkheid in het interieur introduceert. Een centrale circulatieas verbindt de verschillende ruimtes en laat het geheel vloeiend in elkaar overvloeien. Elementen zoals water en vuur zijn zeer belangrijk voor de bewoners en krijgen hun plaats in een enorme hoethaard en een natuurlijk aangelegde vijver die tevens dienst zal doen voor de waterhuishouding op het perceel, waardoor de woning autonoom los van het grid kan bestaan.
hedendaagse woning Brasschaat
Strakke lijnen en zuiderse sferen
De bouwheer van dit project, een dame van Franse origine, had een oude villa gekocht en wilde die vervangen door een zuiders aandoende nieuwbouw in een hedendaagse stijl. Op aanraden van haar tuinarchitect nam ze contact op met Frederik De Smet van Icoon.be architecten. Uit het eerste gesprek bleek haar voorkeur voor veel lichtinval, een vide, een sterke relatie tussen binnen en buiten en met een strakke belijning. Als voorbeeld toonde ze een foto die ze genomen had op een beurs. Daarop stond een maquette voor een U-vormige woning. Eenmaal het ontwerp van Frederik De Smet klaar was, ging ze ook effectief in zee met de aannemer-standhouder wiens maquette ze gefotografeerd had.
Leven in de brouwerij
De opdrachtgeefster had een duidelijk wensenpakket samengesteld. Ze wilde een moderne, open en warme woning in een art-deco sfeer, met een inpandige garage, een gelijkvloerse slaapkamer, een afsluitbare keuken en een kantoorruimte in relatie met de leefruimte. Ook naar de buitenwereld mocht het ontwerp sfeervol zijn, verweven met de tuin, bij voorkeur met luifels en afgewerkt met gevelpleister en hout. Wat ze zeker niet wilde was een blokkendoos met een blinde gevel en een woonsfeer als in een visbokaal. Een belangrijk aspect van haar woonprogramma waren haar vier bijna volwassen kinderen, die bijna klaar waren om ‘uit te vliegen’.
Verankerd in de tijd
De architect vertaalde de wensen van de opdrachtgeefster naar een ontwerp waarbij een lint in sierpleister zich als een drager rond de woning slingert. De overgebleven lege gevelvlakken worden afgewerkt met hout, glas en zwart gemoffeld aluminium. Op die manier nodigt de woning uit om er rond te wandelen en ontstaat er een grote samenhang tussen de gevels, met een leesbare opbouw. De afwerking in zwart glas van de garage reflecteert de omgeving en contrasteert met de warme padoek latten. Die werden voorzien van een uv-block van zodra ze tot de perfecte tint waren vergrijsd en er werden op dat moment ook pigmenten aan toegevoegd. Die aanpak zorgt ervoor dat het hout niet verder patineert en slechts minimaal onderhoud vraagt.
Consequente lijnen
De woning is een eenvoudig volume. De gevelvlakken in verschillende materialen verduidelijken de architectuur. De sculptuur in gevelpleister loopt door in het interieur, waardoor de grens tussen binnen en buiten vervaagt, en de architecturale lijnen zijn ook doorgetrokken in de terrassen, de zwemvijver en de tuintreden, om dan over te vloeien naar het eerder organische tuinontwerp van Piet Gysel.
Vide als spil
In het interieur vloeien de functies in elkaar over, maar de verschillende ruimtes zijn wel duidelijk gedefinieerd. Ze zijn onderling gerelateerd, maar hebben elk hun eigenheid. Bezoekers betreden de woning via een enorme pivoterende glazen deur. De toegangszone is opgevat als een vide, een centrale spil waar de ruimtes rond gegroepeerd zijn, zoals de keuken met eetkamer, de leeshoek, de vestibule met traphal, de zithoek en de bureauruimte op de verdieping. Het ouderlijke slaapgedeelte ligt verscholen achter het badkamervolume, dat aan de zithoek grenst, en deelt een doorlopend raam met de leefruimte. Op de eerste verdieping verbinden het balkon en de nachthal de verschillende ruimtes met elkaar. De bureauruimte grenst zowel aan de lichtrijke vide als aan de straatzijde, waar een raam een panoramisch zicht biedt op volgroeide beukenbomen.
Van kooknis tot buitenhaard
In het interieur is notelaar de natuurlijke kleurtoets, als vloerafwerking op de verdieping en maatmeubilair in de hele woning. Een deel van het maatwerk is uitgevoerd in neutralere zwartwitte en grijstinten. Op de badkamers springen marmer en een goudmozaïek in het oog. De keuken is afgewerkt met traceless antracietkleurig volkern en kreeg een werkblad in rvs. Dat loopt samen met de kooknis door tot aan het overdekte terras, waar het eindigt als buitenhaard. Het glas en de verzonken raamprofielen doorklieven – nauwelijks zichtbaar – het kookmeubel.
Lens op de zon
Om het binnenklimaat van deze grotendeels glazen woning te beheersen zijn aan de ramen van de leefruimte en de verdieping screens ingewerkt, nagenoeg onzichtbaar dankzij een doorgedreven detaillering. In het maatwerk ingebouwde aircotoestellen doen het overige deel van het werk op echt hete zomerdagen. Die werkt gratis dankzij de zonnepanelen op het dak. Die zijn volledig vlak en dus onzichtbaar geplaatst. Die horizontale positie wordt gecompenseerd door bolvormige lenzen die het zonlicht perfect naar het paneel richten.
Eeuwig vakantie
Het totaalbeeld van deze woning klopt helemaal, dankzij een intensieve samenwerking tussen architect, bouwheer en tuinarchitect. De combinatie tussen de lichte en open en het gefragmenteerde interieur respecteert de wens van de bouwheer. Die leeft met uitzicht op de tuin, waarin de woning een centrale positie kreeg. De nauwelijks waarneembare grens tussen binnen en buiten, de luifels en het overdekte terras geven de woning de gevraagde zuiderse uitstraling.
Foto's Yannick Milpas / Jaro van Meerten
Totaalrenovatie Brecht
De bestaande woning uit 1991 is klaar voor een opfrisbeurt. De kleine glasdallen maken plaats voor panoramische ramen die de tuin bij het interieur betrekken. De grauwe betonstenen van de gevel worden vervangen door een sierpleisterwerk in lichte kleur bovenop een dikke laag isolatie. Om het geheel een speels karakter te geven en de monumentale voorgevel wat te breken, wordt het sierpleisterwerk van de begane grond gewolkt/geveegd uitgevoerd. Hierin is de hand van de meester zichtbaar wat leidt tot een ambachtelijk resultaat. Dankzij enkele uitsprongen uit het bestaande gevelvlak krijgt de woning een boeiend driedimensionaal volume. De luifel volgt de rigide lijnen van de oorspronkelijke woning niet, maar bezorgt deze een schuin kantje. Het plafond loopt dankzij de verzonken raamkaders en kamerhoge ramen naadloos van binnen naar buiten door en biedt daar ruimte voor een loungeset of buitentafel. De abstracte volumes in sierpleisterwerk worden gebroken door superstrak gedetaillerde glasvlakken. Deze zorgen zowel voor horizontale als voor verticale accenten in de gevelcompositie. De Leefruimte is volledig opengewerkt en richt zich via het panoramische raam volledig op de tuin. Een polyvalente ruimte wordt afgewerkt in zwart glas om zo inkijk te beperken en de ruimte toch van natuurlijk licht te voorzien.
nieuwbouw bungalow Kapellen
Op een groen perceel in Kapellen komt deze volledig gelijkvloerse nieuwbouwwoning. Zowel de leefruimte als de slaapvertrekken bevinden zich op de begane grond. Langs de straatzijde wordt het nachtgevdeelte georganiseerd en het daggedeelte bevindt zich dan weer aan de tuinzijde. Om inkijk vanaf de straat te beperken wordt er vooraan een patiotuin gerealiseerd, afgesloten door een natuursteen tuinwand. Zo krijgen de slaapkamers alle privacy, maar behouden ze hun contact met de tuin. De leefruimte opent zich dan weer volledig naar de omgeving. Grote plafondhoge ramen met verzonken raamkaders bieden een zicht naar de tuin, die door middel van een 3m brede schuifdeur toegankelijk is. Om de speelse vormgeving van de woning en tuin te versterken wordt niet gekozen voor een strakke glas op glas hoek, maar wordt het glas gebogen uitgevoerd. Een knipoog naar de organische vormgeving van de buitenaanleg. Er wordt voor warme natuurlijke materialen gekozen. De tuinwand in breuksteen wordt vergezeld van een verticale houten gevelbekleding. De dakrand wordt afgewerkt in een gewolkte crepi in warme beige tint. Ondanks dat alles zich op één verdieping afspeelt, is deze woning toch zeer boeiend in opbouw en beleving.
ondergrondse betonwoning Mol
Mysteries achter spiegels en beton
De bouwheer van dit project ging niet onbeslagen op pad. Hij had recent al twee keer gebouwd en wilde nu zijn derde woning ombouwen tot een vakantiewoning met buitenzwembad. De keuze voor betonbouw had wat voeten in de aarde, maar haalde het uiteindelijk toch. Door de helft van de binnenruimte ondergronds te voorzien, oogt de woning erg bescheiden en compact in het straatbeeld, ook al is ze binnen enorm ruim. Die ruimte en de openheid die het interieur kenmerken, blijven verborgen voor voorbijgangers, al krijgen die via de carport een doorzicht dwars door de woning heen om te voorkomen dat de woning de indruk geeft van een gesloten blok.
Strak en breed
Het perceel dicteerde door zijn vorm een brede en ondiepe woning. Ze werd gerealiseerd met geïsoleerde betonnen sandwichpanelen. Het gladde zichtbeton geeft de woning zowel aan de binnen- als de buitenzijde een stoer, industrieel karakter. De detaillering zonder dakrand geeft de brede woning een gestroomlijnde vormgeving, die versterkt wordt door de strakke compositie met de carport en het kleine, anonieme bureauvolume in zwart glas.
Feestelijke carport
Interieur en exterieur vormen samen een onbegrensd geheel. Via een onzichtbare Panoramah! XL-schuifvleugel is er optimaal contact tussen de woonruimte en buiten. Een zonwerende luifel mocht daarbij niet ontbreken. Het overloopzwembad en de ruime terrassen bezorgen de woning het beoogde vakantiegevoel. De doorgedreven detaillering en uitlijning brengt rust. Die wordt af en toe doorbroken door een feestje in de grote woonruimte of onder de carport. Die heeft een dubbele functie en is uitgetekend als autostalplaats en feestruimte, een uitdrukkelijke wens van de bouwheer. De carport scheidt ook het woon- van het werkgedeelte.
Aangenaam woondecor
Het industriële beton is sfeerbepalend in het interieur. Zijn ruwe aspect wordt verzacht door sereen maatwerk in eikenfineer, emperador marmer en donker gelakte kasten. In deze woning geen grote contrasten, maar een harmonieus samenspel van doorlopende lijnen en zachte kleurtoetsen als discreet decor voor het gezinsleven. Hier en daar trekt een kunstwerk subtiel de aandacht zonder het natuurlijke lichtspel in de woning te verstoren.
Niveauverschillen
De gelijkvloerse verdieping bestaat uit één open ruimte waar de functies in elkaar overvloeien. Strategisch geplaatste kastenvolumes en niveauverschillen in de vloer creëren wisselende sferen en belevingen. De keuken staat evenwijdig met de achtergevel en richt zich volledig naar de tuin. De zithoek en de iets lagergelegen tv-hoek houden zich eerder afzijdig van de buitenruimte en richten zich elk naar één zijde van de brede zwevende kast met doorkijkhaard. De ontvangstsalon met de trap naar de kelderverdieping is opgevat als een centrale open ruimte waar ook de eetkamer toe behoort. De centrale positie van de trap in de leefruimte betrekt de ondergrondse ruimte rechtstreeks bij het woongebeuren, waardoor de kelder geen creepy ruimte wordt.
Slaapkelder
De ondergrondse ruimtes liggen aan een talud, dat zorgt voor een zacht, natuurlijke licht dat rust brengt. De kelder blijkt een ideale ruimte te zijn voor de kinderen om te slapen, spelen en studeren. Strak gedetailleerde raamkaders zitten verzonken in de betonnen bureaubladen en reiken tot aan het plafond. Ze bieden uitzicht op de voortuin en de wolken, zonder inkijk van buitenaf. De master bedroom heeft een open karakter, maar een intieme positie langs de helling. Dit hotelgevoel sluit perfect aan bij de sfeer in deze vakantiewoning. Hier worden dezelfde materialen gebruikt als in de leefruimte, zoals bronskleurig glas, eikenfineer, solid surface-materiaal en beton. Daardoor ontstaat een samenhangende totaalbeleving.
Coiffure Le Miroir
Ook buiten speelt beton een hoofdrol. Een groot deel van de verharding is uitgevoerd in traditionele grasdallen. Die worden letterlijk weerspiegeld in het zwarte glas van het anonieme bureaublokje dat los staat van de woning. Het spiegelende glas biedt de opdrachtgever uitzicht op de straat en de tegenoverliggende weilanden, terwijl het ook ’s avonds volledige privacy garandeert. De afwezigheid van zichtbare herkenbare elementen als deuren of ramen maakt van het blok een mysterieus gegeven voor voorbijgangers. Sommigen maken van hun passage gebruik om de laatste hand te leggen aan hun kapsel.
Foto's: Evenbeeld
Brasschaat - vrijstaande woning met natuursteenwand
Eigenzinnig perspectief
Twee bunkers uit de Tweede Wereldoorlog bleken een flinke sta-in-de weg voor deze realisatie. De architect moest het onderste uit de kan halen om een goedkeuring voor deze droomwoning te krijgen. De bunkers werden uiteindelijk geïntegreerd in het tuinontwerp en de bewoners genieten nu dagelijks en in alle privacy van de groene omgeving. De woning wordt gekenmerkt door horizontale perspectieven en verticale perspectieven.
De muur
De bouwheer gaf de voorkeur aan een gebouw in de breedte om te vermijden dat de bomen achteraan op het terrein schaduw zouden werpen in de leefruimte. Hij stelde ook een ruimtelijk interieur voorop, met uitzicht naar de tuin met zwembad en naar de bovenverdieping. De leefruimte is daarom opgevat als een glazen volume met een centrale vide. Het resultaat is een volledig opengewerkte woning die in alle richtingen zichtlijnen creëert en het natuurlijk licht vangt. Een 25 meter lange tuinwand in een keramisch materiaal met een neutrale tekening reikt van de voortuin tot aan het zwembad en gaat dwars door de leefruimte heen. Hij benadrukt het doorzicht in de woning en het perspectief naar de tuin en biedt bescherming tegen inkijk van de buur. Boven het glazen leefruimte zweeft een gesloten blok als een extra large overkapping.
Een helder concept
Aangezien het perceel in een grote bocht van de straat ligt, volgt de bouwlijn vooraan een kwartcirkel. De voorgevel werd in een knik tot aan de bouwlijn getrokken en kreeg een vervorming in de hoogte. Daardoor krijgt de voorgevel op de bovenverdieping meer diepte en werd een overdekte toegangszone gecreëerd. De materialisatie benadrukt de belijning van het ontwerp: glas voor de woonruimte, pleisterwerk voor de bovenverdieping, een keramische afwerking voor de tuinwand en een zwarte houten tuinberging. Dat leidt tot een zeer duidelijk en ogenschijnlijk eenvoudig ontwerp.
Open en gescheiden
De vervorming in de voorgevel creëerde binnen verschillende plafondhoogtes, wat bijdraagt aan de wens van de opdrachtgever om te werken met meerdere sferen. Twee kastenvolumes zorgen voor de scheiding van functies in de glazen leefruimte. Het ene scheidt de toegangszone van de eetkamer en de zithoek, het andere de keuken van de eetkamer. Met de schuifwanden in de volumes kan tijdens de koudere wintermaanden een volledig afgesloten toegangssas gecreëerd worden.
Wonen in het groen
De glazen leefruimte staat in maximaal contact met de tuin en het zwembad. Van buiten naar binnen doorlopende materialen zoals de gepolierde betonvloer en de natuurstenen tuinwand minimaliseren de grens tussen binnen en buiten nog verder en geven de bewoners het gevoel van echt te midden van het groen te wonen. De beleving ervan is in elke ruimte weer anders. De keuken richt zich naar het overdekte terras in de tuin aan de zijkant en de uitbundige zithoek is naar alle richtingen opengewerkt voor maximaal licht en zicht.
Hellend vlak en vide
De vide zorgt met haar hoge ramen voor veel lichtinval. Ze kreeg een centrale plaats in het interieur. Op de verdieping scheidt ze de kinder- en de ouderlijke zone en is ze verder opengewerkt met een aangrenzende bureauruimte en dressing. In de bureauruimte sta je in contact met de leefruimte zonder last van inkijk. Je geniet er wel van een zicht tot aan de dressing, die verbonden is met de master bedroom via een hellend loopvlak dat doorloopt in de nachthal. Kaderloos afgewerkte cirkelvormige koepels brengen licht in de nachthal en de kleine badkamer. In die laatste springen de lavabomeubels met afwezige spoelbakken in het oog.
Slotakkoord
Deze woning past binnen de visie van een duidelijke architectuur die het werk van architect Frederik De Smet kenmerkt. Alles loopt in elkaar over en maakt deel uit van een initieel vastgelegd en beeldbepalend concept. In dit project werd de strakke vormentaal van de woning doorgetrokken in de detaillering van het interieur en het maatwerk. Het feit dat de opdrachtgever helemaal meeging in dit verhaal, leidde tot dit boeiende resultaat
QUOTE:
‘Ik vertrek van een bepaald beeld voor een woning en pas dat consequent toe. Op die manier is er geen twijfel over waarom de ruimtes er op een bepaalde manier uitzien of hoe ze in relatie staan tot het gebouw.’
Foto's Evenbeeld
vijverhuis Puurs Sint-Amands
Soms zit de beste architectuur in eenvoud. Een simpel duidelijk leesbaar concept waar heel het ontwerp rond is gebouwd in harmonie met haar omgeving. Bij deze woning is dat zeker het geval. Het perceel kenmerk zich door een enorme vijver met omringende natuur. In het ontwerp van deze woning houden we daar maximaal rekening mee door de gevels volledig in glas te realiseren. Zo kun je letterlijk door de woning kijken en vormt de architectuur een kader van waaruit je een zicht krijgt op de omgeving. De woning is geplaatst op de rand van de vijver, waardoor ze er boven lijkt te zweven. Aan de ene zijde heb je de grote tuin, aan de andere het water. Door de woning aan de noordkant van de vijver te plaatsen reflecteert de zon in heel het interieur. Het gebrek aan tussenmuren zorgt ervoor dat het licht tot de kleinste hoekjes kan binnendringen. Grote panoramische schuifwanden bieden toegang tot de tuin en het ponton in de vijver. Centraal wordt er extra licht binnen gebracht via een groot dakraam. Less is more, zeker in dit uitgepuurde concept dat baadt in eenvoud.